Πρόσφατα η Γερμανία κατηγόρησε τη Ρωσία για μια αποτυχημένη ενέργεια σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Λειψίας και Χάλε με ένα τετρακόπτερο που έφερε εκρηκτική ύλη. Σύμφωνα με την έρευνα των γερμανικών ΜΜΕ, NDR και WDR, το μικρό drone που βρέθηκε χωρίς να έχει εκραγεί, διέθετε δρομολογητή 5G, δύο κάρτες SIM, κάμερα και πρόσθετες μπαταρίες. Οι ερευνητές εκτιμούν επίσης ότι μια κεραία σε κοντινό δέντρο λειτουργούσε ως ενισχυτής του σήματος. Μια μεταλλική βάση με περίπου 600 γραμμάρια Semtex αποκολλήθηκε πριν από την πρόσκρουση, ενώ ο πυροκροτητής ήταν ελαττωματικός. Έτσι η επιχείρηση δολιοφθοράς απέτυχε από συνδυασμό αστοχιών, όχι επειδή το drone εντοπίστηκε έγκαιρα.
Ο στόχος φέρεται να ήταν σταθμευμένο ουκρανικό μεταγωγικό Antonov. Το συγκεκριμένο αεροδρόμιο όμως δεν είναι ένας τυχαίος εμπορικός κόμβος. Υποστηρίζει αποστολές στρατηγικών αερομεταφορών του ΝΑΤΟ και αποτελεί βάση για τον στόλο της ουκρανικής Antonov. Η γερμανική κυβέρνηση χαρακτήρισε το περιστατικό υβριδική απειλή και το ενέταξε σε μια ευρύτερη σειρά ρωσικών ενεργειών στην Ευρώπη.
Τι αλλάζει η κινητή τηλεφωνία
Ένα κλασικό εμπορικό drone επικοινωνεί ασύρματα με την κονσόλα του χειριστή, οπότε η εμβέλεια επικοινωνίας περιορίζεται από την ισχύ της κεραίας και τις όποιες παρεμβολές. Με την προσθήκη όμως ενός δρομολογητή κινητής τηλεφωνίας, τότε το drone μετατρέπεται σε συσκευή συνδεδεμένη στο διαδίκτυο μέσω WIFI. Αυτό σημαίνει πως ο χειριστής του μπορεί να βρίσκεται πολύ μακρύτερα, αρκεί να υπάρχει κάλυψη σήματος στη διαδρομή που ακολουθεί το drone.
Στο μέτωπο της Ουκρανίας εξελίσσεται μια διαφορετική, αλλά συγγενική προσέγγιση. Σημείωμα του US Army Europe αναφέρει ότι ρωσικά μη επανδρωμένα τύπου Geran-2 έχουν πλέον τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν δεδομένα, οπότε σχηματίζουν μεταξύ τους αυτοοργανωμένο δίκτυο. Η αρχή είναι απλή. Κάθε drone μπορεί να λειτουργεί ως κόμβος και αναμεταδότης. Έτσι η απώλεια μιας απευθείας ζεύξης ή η εξουδετέρωση ενός δεν κόβει αναγκαστικά το δίκτυο. Το ίδιο σημείωμα αναφέρει ότι προηγήθηκαν δοκιμές στα φθηνότερα Gerbera, ενώ η χρήση τέτοιων δικτυακών ζεύξεων συμπληρώνει τα ήδη γνωστά μόντεμ 4G/5G που συνδέουν ρωσικά μη επανδρωμένα μέσα με δίκτυα κινητής τηλεφωνίας εντός Ουκρανίας! Όπου δηλαδή το εχθρικό μη επανδρωμένο χρησιμοποιεί το τοπικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας για επικοινωνία με το χειριστή του αλλά και για προσανατολισμό και πλοήγηση προς το στόχο.
Η αντιμετώπιση δεν είναι πλέον ένας παρεμβολέας
Η πρακτική συνέπεια δημιουργεί νέα προβλήματα σε κάθε σχέδιο προστασίας αεροδρομίου ή στρατιωτικής βάσης. Ένας παρεμβολέας που σαρώνει μόνο τις συνηθισμένες μπάντες χειρισμού drones μπορεί να μην το εντοπίσει καν. Ενώ η “τυφλή” παρεμβολή στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας δίπλα σε πολιτικό αεροδρόμιο είναι επίσης ανεφάρμοστη, χωρίς συνεργασία με τους παρόχους και σαφές νομικό πλαίσιο.
Η απάντηση απαιτεί συγχώνευση δεδομένων από ραντάρ, παθητικούς ανιχνευτές ραδιοσυχνοτήτων, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες και τηλεπικοινωνιακή ανάλυση. Μετά τον εντοπισμό χρειάζονται κλιμακούμενες επιλογές, από την ταυτοποίηση και τη γεωεντόπιση ως την ηλεκτρονική ή κινητική εξουδετέρωση. Η καινούργια ερώτηση δεν είναι μόνο πώς μπλοκάρεται ένα drone, αλλά πώς απομονώνεται ένας ιπτάμενος κόμβος από το δίκτυο που τον κατευθύνει.
