Στο Σαχέλ, η βία με συμμετοχή οργανώσεων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος κινείται προς νέο ρεκόρ, με επίκεντρο το Μάλι, την Μπουρκίνα Φάσο και τον Νίγηρα. Σύμφωνα με στοιχεία της ACLED που επικαλείται ο Guardian, έως τις 4 Σεπτεμβρίου είχαν καταγραφεί 2.145 περιστατικά, έναντι 2.845 σε ολόκληρο το 2025. Εάν ο σημερινός ρυθμός συνεχιστεί, θα ξεπεράσουν τα 3.000 έως το τέλος του έτους.
Τα στοιχεία αφορούν περιστατικά στα οποία συμμετείχαν τζιχαντιστικές οργανώσεις και όχι μόνο τρομοκρατικές επιθέσεις, καθώς περιλαμβάνουν και μάχες με κυβερνητικές δυνάμεις ή άλλες ένοπλες ομάδες.
Κυριότερη δύναμη είναι η JNIM, που συνδέεται με την Αλ Κάιντα και εκτιμάται από τον ΟΗΕ ότι διαθέτει 7.000-8.000 μέλη, περίπου τα μισά στο Μάλι. Το Ισλαμικό Κράτος στο Σαχέλ αριθμεί περίπου 2.000 μαχητές, με ισχυρή παρουσία στον Νίγηρα. Οι δύο οργανώσεις ανταγωνίζονται για εδάφη, πληθυσμούς και οικονομικούς πόρους.
Παράλληλα, αναβαθμίζουν τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες. Έκθεση του ΟΗΕ καταγράφει τροποποιημένα εμπορικά drones για ρίψη αυτοσχέδιων πυρομαχικών και δορυφορικές επικοινωνίες για τον συντονισμό μονάδων σε μεγάλες αποστάσεις. Η JNIM έχει επίσης επιδείξει αυξημένη ικανότητα ταυτόχρονων και διασυνοριακών επιθέσεων.
Ιδιαίτερη πίεση δέχεται η περιοχή Τιλαμπερί του δυτικού Νίγηρα, κοντά στα σύνορα με Μάλι και Μπουρκίνα Φάσο. Η περιοχή αποτελεί βασικό πέρασμα προς τα κράτη της παράκτιας Δυτικής Αφρικής, με την επέκταση της τζιχαντιστικής δραστηριότητας προς το Μπενίν και τη βορειοδυτική Νιγηρία να αποτελεί αυξανόμενη απειλή.
Σημαντικό μέρος της σύγκρουσης αφορά και τον έλεγχο της τοπικής οικονομίας. Η βία συγκεντρώνεται γύρω από μεταλλευτικές περιοχές, δρόμους, αγορές και οικισμούς, επιτρέποντας στις οργανώσεις να αντλούν έσοδα, εφόδια και νέους μαχητές.
Η επιδείνωση συμπίπτει με προβλήματα στις κρατικές δυνάμεις. Ο Νίγηρας άλλαξε πρόσφατα αρχηγό Ενόπλων Δυνάμεων μετά την ανταρσία στη Βάση 101. Για τις κυβερνήσεις του Σαχέλ, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι πλέον η αντιμετώπιση οργανώσεων που επιχειρούν διασυνοριακά, ενώ ταυτόχρονα διευρύνουν τον γεωγραφικό και οικονομικό έλεγχό τους.
