Καλά νέα από τη Ρώμη
Καλά νέα για να ξεκινήσουμε. Σήμερα, 8 Σεπτεμβρίου, ο Δένδιας συναντά στη Ρώμη τον Γκουίντο Κροσέτο. Παρουσία των Αρχηγών ΓΕΕΘΑ και ΓΕΝ, οι διευθύνσεις εξοπλισμών Ελλάδας και Ιταλίας υπογράφουν την Εφαρμοστική Ρύθμιση που ενεργοποιεί την απόκτηση δύο φρεγατών ΦΡΕΜΜ κλάσης ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ. Το λέγαμε πως οι Ιταλίδες είχαν «κλείσει». Τώρα μπαίνει η υπογραφή που ενεργοποιεί το πρόγραμμα.
Μιλώντας για συμφωνίες, πάμε στον Θόλο. Ο Μοσέ Πατέλ είπε «πηγαίος κώδικας» και η χώρα γέμισε Θολολόγους.
Ο Πατέλ άναψε φωτιές με τον πηγαίο κώδικα
Στη συνέντευξή του στην Καθημερινή, ο επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ ρωτήθηκε αν η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των δυνατοτήτων διοίκησης και ελέγχου. Απάντησε αρνητικά, επειδή αυτό δεν περιλήφθηκε στη συμφωνία.
Το πρόβλημα είναι πως ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει επίσημα μετά το ΚΥΣΕΑ ότι ειδικά για το σύστημα διοίκησης και ελέγχου ο πηγαίος κώδικας είναι κομβικός. Το είχε επαναλάβει και πριν από την υπογραφή.
Παίζουν λοιπόν δύο σενάρια. Το πρώτο είναι ο Δένδιας να μην ήξερε τι έλεγε. Το δεύτερο είναι ο Πατέλ να μην ήξερε τι υπέγραψε, κάτι που μου φαίνεται πολύ δύσκολο.
Και ας μην τα ρίχνουμε όλα στον Δένδια. Η αναφορά έγινε μετά το ΚΥΣΕΑ στο Μέγαρο Μαξίμου, επαναλήφθηκε επισήμως και η ίδια εικόνα δινόταν μέσω αρμόδιων κυβερνητικών και στρατιωτικών πηγών. Υπάρχει ή δεν υπάρχει στρατιωτική ηγεσία να προστατεύσει τον πολιτικό προϊστάμενο;
Αν υπάρχει, ξέρει ή δεν ξέρει τι είναι ο Πηγαίος Κώδικας; Και αν ξέρει, γιατί δεν μίλησαν; Δεν τους άφησαν, δεν τους άκουσαν ή απλά δεν ήθελαν;
Άλλο πηγαίος κώδικας και άλλο ελληνικό Σ2
Μιλώντας για όρους, το πιθανότερο είναι πως λένε και οι δύο την αλήθεια, απλώς ο Δένδιας τους μπέρδεψε. Η ισραηλινή διευκρίνιση μίλησε για μεταφορά τεχνογνωσίας και από κοινού χρήση λογισμικού. Δεν είπε ότι παραδίδεται ολόκληρος ο πηγαίος κώδικας.
Πλήρη ιδιόκτητο κώδικα των επιμέρους ισραηλινών Σ2 δεν πήραμε. Πήραμε όμως τη δυνατότητα να τα βάλουμε μέσα σε ελληνικό ΣΙ-ΤΟΥ, δηλαδή Σ2, ΚΟΜΜΑΝΤ ΕΝΤ ΚΟΝΤΡΟΛ.
Μεταξύ μας, όταν ο Δένδιας έλεγε για πηγαίο κώδικα, προσωπικά θεώρησα πως έκανε λάθος. Για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι πως δεν το χρειαζόμαστε, πέρα από αυτό που ήδη παίρνουμε. Δεύτερον, οι ισραηλινοί έχουν πληρώσει δις για να αναπτύξουν τον κώδικα. Και θα τον δώσουν σε μας γιατί;
Πλήρη πηγαίο θα θέλαμε για βαθύτερη επέμβαση στον ισραηλινό πυρήνα, όπως πχ η ενσωμάτωση στον πυρήνα του Θόλου ενός νέου πυραύλου οπωσ του ΑΪΡΙΣ-Τ. Στο δικό μας ανώτερο ελληνικό επίπεδο χρειαζόμαστε σωστές διεπαφές, δικαιώματα και ελευθερία ολοκλήρωσης, όχι κάθε γραμμή του ισραηλινού λογισμικού. Ο πλήρης πηγαίος είναι πολύτιμος, γι’ αυτό τον ζητά επίμονα και η Άγκυρα.
Το ελληνικό χέρι στον Θόλο
Μιλώντας για το ελληνικό χέρι, τον κεντρικό ρόλο στο εθνικό Σ2 τον έχει η ΡΑΦΑΕΛ. Οι πληροφορίες μου λένε πως στην ελληνική προσαρμογή, στη διασύνδεση και στην εθνική αξιοποίησή του θα έχουν σημαντικό ρόλο η ΕΦΑ ΓΚΡΟΥΠ και η ΣΚΥΤΑΛΙΣ.
Η τελευταία ξέρει από ζεύξεις δεδομένων, διαλειτουργικότητα και συστήματα διοίκησης και ελέγχου. Είναι ικανότατη να φτιάξει το ΣΙ-ΕΜ-ΕΣ που χρειαζόμαστε. Θα έχουμε πολύ μεγαλύτερη ελευθερία από όση έχουμε στους ΠΑΤΡΙΟΤ και υπερπολλαπλάσια από όση αφήνει το ΣΕΤΙΣ.
Ας μη βαφτίζουμε ολόκληρη την ΑΣΠΙΔΑ «μαύρο κουτί» επειδή το ΥΠΕΘΑ χρησιμοποίησε πρόχειρα μια βαριά τεχνική έννοια. Βλέπω τώρα να βρίζουν για τον πηγαίο κώδικα οι ίδιοι ειδικοί που κατάπιαν αμάσητο πως στο ΣΕΤΙΣ δεν μπορούμε να βάλουμε χέρι, ενώ στο ΤΑΚΤΙΚΟΣ μπορούμε να κάνουμε σχεδόν ό,τι θέλουμε.
Ποια είναι η διαφορά; Απλή. Οι Ισραηλινοί δεν πληρώνουν διαφήμιση για τον Θόλο. Έτσι δεν εμφανίστηκαν ακόμη αυτόκλητοι Θολολόγοι, όπως εμφανίστηκαν Φρεγατολόγοι Αναλυτές που έχουν και το θράσος να κουνάνε το δάχτυλο στην ΠΤΗΣΗ. Υπομονή. Η ειδικότητα είναι νέα και οι αιτήσεις μόλις άνοιξαν.
Το ΛΙΝΚ 16 και το λέιζερ που έμεινε έξω
Εγώ θα έμενα σε δύο άλλα σημεία της συνέντευξης. Ο Πατέλ είπε ότι τα ισραηλινά συστήματα έχουν δυνατότητα ΛΙΝΚ 16, αλλά για να συνδεθεί το ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΛΙΝΓΚ με συστήματα άλλων κρατών ή του ΝΑΤΟ χρειάζεται ιδιαίτερο σχέδιο σύνδεσης και έγκριση των ΗΠΑ. Η διασύνδεσή του δεν είναι ακόμη έτοιμη υπόθεση. Δεν το λες λίγο και μου κάνει εντύπωση πως πέρασε στο ντούκου.
Είπε επίσης ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν ζήτησε όπλο λέιζερ σε αυτή τη φάση, παρότι το ΑΪΡΟΝ ΜΠΙΜ μπορεί να προστεθεί αν το ζητήσουμε. Ο σχεδιασμός του 2022 περιελάμβανε λέιζερ. Γιατί δεν το ζητήσαμε τώρα; Εκεί πρέπει να μείνουμε. Ο πηγαίος κώδικας σηκώνει πολλές ερμηνείες. Η απουσία αιτήματος για λέιζερ και η εκκρεμότητα του ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΛΙΝΓΚ σηκώνουν πολύ λιγότερες.
Ο Γεραπετρίτης, η εθιμοτυπία και το μοιρογνωμόνιο
Και κάπως έτσι, λίγο μετά το Βελλίδειο, ξαναγύρισε πάλι στη συζήτηση ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Οι ίδιοι άνθρωποι που παρακολουθούν κάθε κίνηση του υπουργού Εξωτερικών έφεραν πάλι μπροστά την περίφημη κλίση του κεφαλιού κατά την επίσκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αθήνα. Εγώ ξεχνώ πού άφησα τα γυαλιά μου, αυτοί θυμούνται με ακρίβεια μοιρογνωμονίου μια κίνηση του Δεκεμβρίου του 2023.
Η εικόνα εκείνης της ημέρας ήταν άκομψη. Ο Γεραπετρίτης βέβαια εξήγησε πως ο χαιρετισμός απευθυνόταν στην τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου. Η εθιμοτυπία προέβλεπε τον χαιρετισμό, αλλά το κάδρο της κάμερας έδειξε υπόκλιση προς τον Τούρκο πρόεδρο και η πολιτική αντιπαράθεση πήρε φωτιά.
Θα μπορούσε ο υπουργός να το είχε αποφύγει; Δεν ξέρω, μάλλον. Από τη Διακήρυξη των Αθηνών και μετά, όμως, η χώρα κέρδισε μια περίοδο χαμηλότερης έντασης, κράτησε ανοικτούς διαύλους και είχε το χρόνο και προχώρησε κρίσιμα εξοπλιστικά και διπλωματικά βήματα. Η ηρεμία αγόρασε χρόνο, ενώ η αποτροπή συνέχισε να χτίζεται.
Αυτό είναι το σωστό μέτρο για τον Γεραπετρίτη και την πολιτική των ήρεμων νερών. Οι πράξεις και η αντίδραση στο πεδίο δίνουν βαθμό. Η κλίση του αυχένα δίνει υλικό για τα κοινωνικά δίκτυα. Αν εκείνο το ατυχές καρέ αγόρασε λίγο χρόνο, ορισμένοι επαγγελματίες τουρκοφάγοι μπορούν να χαλαρώσουν τον αυχένα τους.
Τα ήρεμα νερά τελείωσαν
Μιλώντας για φουρτούνες, ο Βασίλης Νέδος είχε καταγράψει από τον Ιούνιο στην Καθημερινή το τέλος της περιόδου χαμηλών τόνων. Γαλάζια Πατρίδα, θαλάσσια πάρκα, ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, παραβιάσεις και αποστρατιωτικοποίηση των νησιών φτιάχνουν πάλι το γνώριμο σκηνικό.
Η ΠΤΗΣΗ έγραψε ήδη για τον νέο κύκλο έντασης. Η Άγκυρα τα συνδέει όλα σε ένα πακέτο πίεσης. Οι προκλήσεις θα ανεβαίνουν σταδιακά, με δοκιμή των ελληνικών αντιδράσεων και αρκετό θέατρο για το εσωτερικό ακροατήριο. Το έργο το έχουμε ξαναδεί.
Δύο κάλπες φέρνουν μία φουρτούνα
Δύο εκλογικά ημερολόγια επιταχύνουν αυτή την πορεία. Η Ελλάδα οδεύει σε βουλευτικές εκλογές μέσα στο 2027. Η κανονική τουρκική προθεσμία φθάνει στο 2028, ενώ στην Άγκυρα κυκλοφορεί έντονα το σενάριο πρόωρης αναμέτρησης το 2027, που θα διευκόλυνε και νέα υποψηφιότητα του Ερντογάν.
Η τουρκική ηγεσία έχει λόγο να φθείρει τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση και συγχρόνως να στείλει μήνυμα στην επόμενη πως κάθε βήμα με το Ισραήλ θα συνοδεύεται από ένταση. Στο τουρκικό εσωτερικό, ένας εξωτερικός αντίπαλος προσφέρει στον Ερντογάν συσπείρωση και γέφυρα προς τους εθνικιστές.
Η οικονομία και η πίεση στην αντιπολίτευση δυσκολεύουν το έδαφος. Το Αιγαίο προσφέρεται ως φθηνή σκηνή υψηλού συμβολισμού, αρκεί η κλιμάκωση να μένει κάτω από το κατώφλι μιας πραγματικής σύγκρουσης.
Η ελληνοϊσραηλινή σύμπλευση πονά την Άγκυρα
Μιλώντας για εξωτερικούς αντιπάλους, οι Τούρκοι ζορίζονται με τη σύμπλευση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Το δείχνουν η ρητορική περί «μακριών χεριών» του Ισραήλ και η επιμονή του φιλοκυβερνητικού Τύπου να παρουσιάζει κάθε κοινή άσκηση σαν κύκλωση της Ανατολίας.
Μιλάμε για στενή συνεργασία σε άμυνα, εκπαίδευση, ενέργεια, πληροφορίες και εξοπλισμούς, χωρίς ρήτρα αυτόματης αμοιβαίας άμυνας. Η ουσία αρκεί για να ενοχλεί. Η Ελλάδα αποκτά ισραηλινά συστήματα και κοινή εκπαίδευση, με κορυφαίο παράδειγμα την ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ.
Η Κύπρος ενισχύει την αεράμυνά της και το Ισραήλ βλέπει την Τουρκία ως ανταγωνιστή στη Συρία και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα δεν μπορεί να αγνοήσει αυτό το πλέγμα.
Γι’ αυτό η Τουρκία δουλεύει το θέμα έξω και μέσα στην Ελλάδα. Στο εξωτερικό παρουσιάζει τη σύμπλευση ως πηγή αστάθειας. Στο εσωτερικό βρίσκει πρόθυμους αναμεταδότες που βαφτίζουν κάθε συνεργασία «εμπλοκή». Άλλο η κριτική σε μια ισραηλινή κυβέρνηση και άλλο η αποδοχή του τουρκικού γεωπολιτικού βέτο.
Οι Πόντιοι, ο Πούτιν και μια μνήμη με κενά
Μιλώντας για πρόθυμους αναμεταδότες, παρακολουθώ στα κοινωνικά δίκτυα ανθρώπους που δηλώνουν ποντιακή καταγωγή και στηρίζουν με πάθος τη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν. Εδώ ο ΚαΨιΜιτζής σηκώνει τα χέρια ψηλά. Η οικογενειακή μνήμη του Πόντου κουβαλά τον ξεριζωμό και την εξόντωση, ενώ η πολιτική μνήμη ορισμένων σταματά μυστηριωδώς ακριβώς πριν από τη Μόσχα.
Από το 1920 η μπολσεβικική Ρωσία έδωσε στον Μουσταφά Κεμάλ διπλωματική αναγνώριση, χρυσό, όπλα και πυρομαχικά. Η Συνθήκη της Μόσχας το 1921 στερέωσε αυτή τη σχέση.
Την άμεση ευθύνη για τις σφαγές και τον ξεριζωμό έφερε ο κεμαλικός μηχανισμός, με τη σοβιετική βοήθεια να λειτουργεί ως κρίσιμος εξωτερικός ενισχυτής της πολεμικής του ισχύος. Ακόμη και ο Σεργκέι Λαβρόφ καυχήθηκε πρόσφατα για αυτή την ιστορική στήριξη, όπως θύμισε η ΠΤΗΣΗ στο αφιέρωμά της για τη βοήθεια προς τον Κεμάλ.
Το σοβιετικό κεφάλαιο συνέχισε με την Ελληνική Επιχείρηση της σταλινικής περιόδου, τις συλλήψεις, τις εκτελέσεις και τις εκτοπίσεις Ελλήνων. Η «ορθόδοξη προστάτιδα» του διαδικτυακού μύθου έχει βαρύ ανθελληνικό φάκελο. Τα κρατικά συμφέροντα της Μόσχας υπηρετούσαν πάντοτε τη Μόσχα. Ποτέ την Ελλάδα.
Σήμερα η ίδια φιλορωσική αυταπάτη σκοντάφτει στα ερείπια της Μαριούπολης. Η ρωσική εισβολή και η πολιορκία του 2022 ισοπέδωσαν μεγάλο μέρος της πόλης, σκόρπισαν την ελληνική κοινότητα της Αζοφικής και έπληξαν χωριά, πολιτιστικά κέντρα και αρχεία. Η κραυγή των Ελλήνων ομογενών μέσα από τα καταφύγια υπάρχει ακόμη καταγραμμένη για όποιον αντέχει να τη διαβάσει.
Τις τελευταίες ημέρες, ρεπορτάζ του Φιλελευθέρου από την κατεχόμενη πόλη κατέγραψε και την αφαίρεση της πινακίδας που έγραφε «Μαριούπολη» στα ελληνικά από τη νοτιοδυτική είσοδο. Πρώτα χάθηκαν ζωές και σπίτια, ύστερα διαλύθηκε η κοινότητα και τώρα σβήνεται από την είσοδο της πόλης ακόμη ένα ορατό ίχνος ελληνικής παρουσίας.
Οι πολιτικές προτιμήσεις είναι ελεύθερες. Η προσαρμογή της ιστορίας σε έναν βολικό μύθο λέγεται αυτοτραυματισμός της μνήμης.
Η Κύπρος χτίζει γαλλικό βάθος
Μιλώντας για κράτη που διαβάζουν σωστά τον χάρτη, η Λευκωσία προχωρά τη γαλλική σχέση βήμα προς βήμα. Τον Δεκέμβριο του 2025 Κύπρος και Γαλλία υπέγραψαν συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Στις 8 Ιουνίου 2026 ακολούθησε η συμφωνία καθεστώτος δυνάμεων.
Η τελευταία ρυθμίζει την παρουσία και τη δράση στρατιωτικού προσωπικού της μίας χώρας στο έδαφος της άλλης, μαζί με ασκήσεις, εκπαίδευση και βιομηχανική συνεργασία. Στο υλικό σκέλος, η συζήτηση για γαλλικά τροχοφόρα έχει αποκτήσει περιεχόμενο.
Η ΠΤΗΣΗ έχει παρουσιάσει το πακέτο με περίπου ογδόντα ΓΚΡΙΦΟΝ και εκατό ΣΕΡΒΑΛ, καθώς και την εξέταση του ΤΖΑΓΚΟΥΑΡ στο σχέδιο αντικατάστασης των παλαιών ΑΜΧ-30Β2 της Εθνικής Φρουράς. Οι ποσότητες, η τελική σύνθεση και το χρηματοδοτικό σχήμα παραμένουν υπό διαπραγμάτευση. Η κατεύθυνση φέρνει κοινό εξοπλιστικό και επιχειρησιακό υπόβαθρο με τη Γαλλία.
Οι δημόσιες συμφωνίες φθάνουν σήμερα στη στρατηγική εταιρική σχέση και στο καθεστώς δυνάμεων. Σύμφωνα με πληροφορίες της στήλης, η κυπριακή επιδίωξη κοιτάζει μακρύτερα, προς μια δομή αμυντικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής που θα πλησιάζει το ελληνογαλλικό πρότυπο των φρεγατών ΦΔΙ. Χρειάζεται δουλειά, πολιτική βούληση και κείμενο με πραγματικές δεσμεύσεις. Η Λευκωσία χτίζει ήδη τα σκαλοπάτια.
Το ΝΑΒΑΛ ΝΤΙΦΕΝΣ είχε καταγράψει την κυπριακή πολιτική για ενίσχυση ναυτικών εγκαταστάσεων και διμερών συνεργασιών. Ένα γαλλικό όχημα αγοράζει ισχύ στο έδαφος. Μια γαλλική παρουσία, κοινό σχέδιο και ρήτρα βοήθειας αγοράζουν ασφάλεια με πολιτικό αντίκρισμα.
Τα οχυρά επέστρεψαν από την Ουκρανία
Μιλώντας για ανθεκτικότητα, ο Νίκος Δένδιας βρέθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου στη Θράκη και επισκέφθηκε, μεταξύ άλλων, τη μονάδα παραγωγής προκατασκευασμένων στοιχείων οπλισμένου σκυροδέματος του Στρατού Ξηράς. Εκεί παρουσιάστηκε το πρόγραμμα για 522 νέα έργα οχύρωσης προσωπικού, μέσων και υποδομών έως το 2030.
Οκτώ μονάδες παραγωγής κατασκευάζουν τα διασυνδεόμενα στοιχεία, με τον δηλωμένο στόχο να πέσει ο απαιτούμενος χρόνος στο ένα πέμπτο και το κόστος περίπου στο ένα τρίτο της συμβατικής μεθόδου. Το θέμα ακούγεται λιγότερο εμπορικό από έναν πύραυλο και πολύ πιο ουσιαστικό από μια μακέτα.
Η Ουκρανία απέδειξε ξανά την αξία της διασποράς, της κάλυψης από ψηλά, της παραλλαγής, των ψευδών θέσεων, των προστατευμένων αποθηκών και των υπόγειων δικτύων. Ένα ακριβό σύστημα που μένει ακάλυπτο προσφέρει στον αντίπαλο μια ακριβή φωτογραφία καταστροφής.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της στήλης, τα έργα στον Έβρο είχαν ουσιαστικά παγώσει την περίοδο 2015 έως 2020 και επανεκκίνησαν μετά την κρίση του 2020 με ταχείς ρυθμούς. Η επίσημη σημερινή εικόνα των 522 έργων δείχνει πλέον οργανωμένο πρόγραμμα και βιομηχανοποιημένο τρόπο κατασκευής.
Το οχυρό του νέου πολέμου είναι κόμβος ενός δικτύου με αισθητήρες, επικοινωνίες, αντιαεροπορική προστασία, εφεδρικές εξόδους και δυνατότητα ταχείας επισκευής. Το μπετόν μόνο του είναι υλικό. Η σωστή διάταξη το μετατρέπει σε επιβίωση.
Η επίσκεψη σε ένα θέμα χαμηλής εμπορικότητας δείχνει τη βαρύτητα που του δίνει το ΥΠΕΘΑ. Και πολύ σωστά. Οι φουρτούνες θέλουν ψυχραιμία στη διπλωματία, ισχύ στην αποτροπή και στέγη για ανθρώπους και μέσα. Οι τουρκοφάγοι ας κρατήσουν το μοιρογνωμόνιο. Ο Στρατός ας κρατήσει το σκυρόδεμα.
Και πριν φύγω, η ΠΤΗΣΗ έφτιαξε κανάλι στο Φέισμπουκ. Σας προτείνω να το ακολουθήσετε για να φτάνουν τα άρθρα και οι ενημερώσεις της ΠΤΗΣΗΣ κατευθείαν στην οθόνη σας.
