Η Γαλλία προχωρά σε ένα νέο κρίσιμο στάδιο για το Rafale F5, καθώς η Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA) γνωστοποίησε ότι μέσα στο καλοκαίρι του 2026 ανέθεσε τις πρώτες επιμέρους συμβάσεις που προετοιμάζουν την ανάπτυξη του νέου προτύπου. Οι αναθέσεις αφορούν βασικά υποσυστήματα του αεροσκάφους, και συγκεκριμένα τον κινητήρα στη Safran Aircraft Engines, το ραντάρ στην Thales και τη σουίτα αυτοπροστασίας στις Thales και MBDA.

Οι συγκεκριμένες αναθέσεις πραγματοποιούνται ενόψει της έναρξης της πλήρους ανάπτυξης του F5 και δεν πρέπει να συγχέονται με την κύρια σύμβαση ανάπτυξης του προτύπου. Η Dassault Aviation εξακολουθεί να προετοιμάζει την «contractualisation» του συνολικού προγράμματος F5, ενώ παράλληλα ολοκληρώνεται η μελέτη άρσης τεχνικού κινδύνου που είχε ανατεθεί το 2023. Η εταιρεία έχει θέσει ως στόχο την είσοδο του νέου Rafale σε υπηρεσία μεταξύ 2033 και 2035.

Νέα πρόωση με βάση τον M88

Στον τομέα της πρόωσης, η DGA έχει συμπεριλάβει τη Safran Aircraft Engines στις νέες αναθέσεις. Το αντικείμενο συνδέεται με την εξέλιξη του κινητήρα M88 που προορίζεται για το F5. Η Safran έχει παρουσιάσει το πρόγραμμα M88 T-REX, το οποίο βρίσκεται σε φάση μελετών άρσης κινδύνου και έχει ως στόχο σημαντική αύξηση της ώσης.

Η Safran έχει αναφέρει στόχο για ώση της τάξης των 9 τόνων με μετάκαυση, έναντι περίπου 7,5 τόνων του σημερινού M88. Ωστόσο, η ακριβής τεχνική διαμόρφωση του κινητήρα που θα ενσωματωθεί τελικά στο F5 δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί δημόσια. Η αύξηση της ώσης αποτελεί σημαντική τεχνική πρόκληση, καθώς θα πρέπει να διατηρηθούν οι επιδόσεις του αεροσκάφους στις βαριές διαμορφώσεις, χωρίς δυσμενή επίπτωση στην ακτίνα δράσης.

RBE2 XG και νέα γενιά SPECTRA

Στον τομέα των αισθητήρων, η Thales αναπτύσσει το νέο ραντάρ RBE2 XG, το οποίο θα χρησιμοποιεί τεχνολογία νιτριδίου του γαλλίου (GaN). Πρόκειται για εξέλιξη του RBE2 AESA που εξοπλίζει τα σημερινά Rafale, με στόχο υψηλότερη ισχύ και βελτιωμένες δυνατότητες ανίχνευσης και λειτουργίας σε ιδιαίτερα απαιτητικό ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον.

Το πρόγραμμα του RBE2 XG έχει ήδη δικό του χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης: η Thales αναφέρει ότι η πρώτη συναρμολόγηση ραντάρ προβλέπεται το 2027, η πρώτη πτήση το 2028 και η πρώτη πτήση με λειτουργικό περιεχόμενο το 2031. Οι ημερομηνίες αυτές αφορούν την ανάπτυξη και δοκιμή του ραντάρ και δεν πρέπει να ταυτίζονται με την είσοδο ολόκληρου του Rafale F5 σε υπηρεσία.

Παράλληλα, εξελίσσεται η σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας SPECTRA F5, με συμμετοχή της Thales και της MBDA. Η Thales αναφέρει ότι η νέα έκδοση θα μεταβεί σε πλήρως ψηφιακή αρχιτεκτονική του ευρυζωνικού δέκτη, με αναβαθμίσεις τόσο στο υλικό όσο και στους αλγορίθμους επεξεργασίας.

Η DGA δεν έχει δημοσιοποιήσει μέχρι στιγμής το πλήρες τεχνικό και οικονομικό αντικείμενο των επιμέρους συμβάσεων. Ως εκ τούτου, στοιχεία για την ακριβή διαμόρφωση όλων των αισθητήρων, την έκταση των εργασιών ή την τελική αρχιτεκτονική του συστήματος αυτοπροστασίας θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη μέχρι να υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις.

Ένα Rafale σχεδιασμένο για το περιβάλλον της δεκαετίας του 2030

Το Rafale F5 δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη βελτίωση του F4, αλλά μία εκτεταμένη αναβάθμιση της αρχιτεκτονικής του αεροσκάφους, με μεγαλύτερη ισχύ επεξεργασίας δεδομένων, νέους αισθητήρες, βελτιωμένες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και διευρυμένες δυνατότητες συνεργατικής μάχης.

Η επίσημη γαλλική περιγραφή του F5 περιλαμβάνει νέο ραντάρ, νέα σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου, νέους οπτρονικούς αισθητήρες, νέες δυνατότητες συνεργασίας και ενσωμάτωση του μελλοντικού πυρηνικού πυραύλου ASN4G, καθώς και νέων όπλων.

Κεντρικό στοιχείο της νέας φιλοσοφίας είναι επίσης η συνεργασία με ένα μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος χαμηλής παρατηρησιμότητας. Η Γαλλία έχει ήδη αναθέσει από το 2024 τις πρώτες συμβάσεις ανάπτυξης του σχετικού συστήματος στις Dassault Aviation, Thales και Safran. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος προορίζεται να υποστηρίζει το Rafale F5 σε αποστολές διείσδυσης, αέρος-αέρος, αέρος-εδάφους και καταστολής εχθρικής αεράμυνας.

Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το F5 σχεδιάζεται ώστε να λειτουργεί ως μέρος ενός ευρύτερου δικτυωμένου συστήματος μάχης, αντί να αποτελεί απλώς ένα αεροσκάφος με ισχυρότερους επιμέρους αισθητήρες και όπλα.

Στόχος: 2033–2035

Η σημερινή εικόνα του προγράμματος τοποθετεί την είσοδο του Rafale F5 σε υπηρεσία στο διάστημα 2033–2035. Η Dassault Aviation έχει επιβεβαιώσει αυτό το χρονοδιάγραμμα, ενώ η γαλλική νομοθεσία στρατιωτικού προγραμματισμού προβλέπει ότι έως το 2035 θα πρέπει να έχουν παραδοθεί 47 Rafale F5 στις Γαλλικές Στρατηγικές Αεροπορικές Δυνάμεις (FAS).

Το πρόγραμμα βρίσκεται επομένως σε ένα μεταβατικό σημείο: οι επιμέρους τεχνολογίες έχουν ήδη περάσει από τη φάση των αρχικών μελετών σε συγκεκριμένες συμβάσεις ανάπτυξης, ενώ η κύρια σύμβαση για την υλοποίηση του F5 προετοιμάζεται. Το επόμενο σημαντικό βήμα θα είναι η ολοκλήρωση αυτής της συμβασιοποίησης και στη συνέχεια η κατασκευή, ολοκλήρωση και δοκιμή των νέων υποσυστημάτων σε ένα ενιαίο αεροσκάφος.

Με αυτόν τον τρόπο, η Γαλλία επιχειρεί να εξασφαλίσει ότι το Rafale θα παραμείνει το κύριο επανδρωμένο μαχητικό της για τη δεκαετία του 2030, ενώ παράλληλα θα αποτελέσει τον πυρήνα ενός πιο δικτυωμένου και συνεργατικού συστήματος αεροπορικής μάχης.