Το Mi-28, ένα από τα βασικά επιθετικά ελικόπτερα της Ρωσίας, χρησιμοποιείται ενεργά στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας από το 2022. Σχεδιάστηκε για να καταστρέφει τεθωρακισμένα οχήματα, οχυρώσεις και προσωπικό στο πεδίο της μάχης, όμως η πραγματικότητα του σύγχρονου πολέμου έχει αποδείξει ότι ακόμη και ένα βαριά θωρακισμένο και καλά οπλισμένο ελικόπτερο μπορεί να γίνει ευάλωτο απέναντι στην αντιαεροπορική άμυνα και, πλέον, στα drones.

Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν ήδη καταγράψει περιπτώσεις καταστροφής ή σοβαρής ζημιάς ελικοπτέρων Mi-28 με διαφορετικά μέσα. Ιδιαίτερη εντύπωση έχουν προκαλέσει επιχειρήσεις στις οποίες ουκρανικά drones κατάφεραν να πλήξουν ρωσικά ελικόπτερα ακόμη και στον αέρα και μάλιστα πάνω από ρωσικό έδαφος.

Από τη Σοβιετική Ένωση στη σημερινή Ρωσία

Η ανάπτυξη του Mi-28 ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από το σοβιετικό γραφείο σχεδιασμού Mil.

Η πρώτη δοκιμαστική πτήση πραγματοποιήθηκε το 1982. Ωστόσο, εκείνη την περίοδο η σοβιετική στρατιωτική ηγεσία προτίμησε το ανταγωνιστικό πρόγραμμα Ka-50 «Black Shark», από το οποίο αργότερα προέκυψε το γνωστό Ka-52 «Alligator».

Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και τα οικονομικά προβλήματα της Ρωσίας καθυστέρησαν σημαντικά την εξέλιξη του Mi-28.

Το ελικόπτερο εντάχθηκε επίσημα στις ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις μόλις το 2009, ενώ η σειριακή παραγωγή πραγματοποιείται στο εργοστάσιο Rostvertol.

Η πρώτη έκδοση, Mi-28A, δεν μπήκε ποτέ σε ευρεία παραγωγή, καθώς δεν μπορούσε να καλύψει πλήρως τις απαιτήσεις για επιχειρήσεις ημέρα και νύχτα.

Mi-28N «Night Hunter»

Η πιο γνωστή έκδοση είναι το Mi-28N «Night Hunter», η μαζική παραγωγή του οποίου ξεκίνησε το 2006.

Το ελικόπτερο διαθέτει προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα, θερμικές και τηλεοπτικές κάμερες, λέιζερ μέτρησης απόστασης και οπτικοηλεκτρονικό σύστημα που του επιτρέπει να εντοπίζει κινούμενους ή σταθερούς στόχους ακόμη και τη νύχτα.

Η εμβέλεια εντοπισμού στόχων μπορεί να φτάσει περίπου τα 10 χιλιόμετρα.

Σε ορισμένα Mi-28N τοποθετείται και ραντάρ N025 πάνω από τον κύριο ρότορα, το οποίο επιτρέπει την αναζήτηση επίγειων στόχων ακόμη και όταν το πλήρωμα δεν έχει άμεση οπτική επαφή.

Παράλληλα, το ελικόπτερο διαθέτει συστήματα ηλεκτρονικών παρεμβολών και θερμικές φωτοβολίδες για προστασία από φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους.

Βαριά θωράκιση για το πλήρωμα

Το πλήρωμα αποτελείται από δύο άτομα: τον πιλότο και τον χειριστή οπλικών συστημάτων.

Κάθονται ο ένας πίσω από τον άλλο σε ξεχωριστές θωρακισμένες καμπίνες.

Η θωράκιση αποτελείται από αλουμίνιο πάχους περίπου 10 χιλιοστών και πρόσθετα κεραμικά στοιχεία πάχους 16 χιλιοστών.

Σύμφωνα με τον κατασκευαστή, η άτρακτος μπορεί να αντέξει πλήγματα από πυρομαχικά έως και 20 χιλιοστών, ενώ το μπροστινό θωρακισμένο τζάμι μπορεί να προστατεύσει από διατρητικές σφαίρες των 12,7 χιλιοστών.

Ακόμη και οι λεπίδες του κύριου ρότορα έχουν κατασκευαστεί από σύνθετα υλικά, ώστε το ελικόπτερο να μπορεί θεωρητικά να συνεχίσει την πτήση του μετά από ορισμένα πλήγματα.

Οι δεξαμενές καυσίμου διαθέτουν επίσης ειδική προστασία που περιορίζει τις διαρροές σε περίπτωση διάτρησης.

Ταχύτητα 300 χλμ./ώρα και 2,3 τόνοι οπλισμού

Το Mi-28 χρησιμοποιεί δύο κινητήρες της οικογένειας TV3-117 ή VK-2500, ανάλογα με την έκδοση.

Η μέγιστη ταχύτητά του φτάνει περίπου τα 300 χλμ./ώρα, ενώ η πρακτική εμβέλεια χωρίς πρόσθετες δεξαμενές καυσίμου είναι περίπου 450 χιλιόμετρα.

Το μήκος της ατράκτου είναι 17,05 μέτρα και η μέγιστη μάζα απογείωσης φτάνει τους 12,1 τόνους.

Το ελικόπτερο μπορεί να μεταφέρει περίπου 2.300 κιλά οπλισμού.

Πυροβόλο 30 χιλιοστών και αντιαρματικοί πύραυλοι

Βασικό όπλο του Mi-28 είναι το αυτόματο πυροβόλο 2A42 των 30 χιλιοστών, το οποίο βρίσκεται σε κινητό πυργίσκο κάτω από το ρύγχος.

Μεταφέρει περίπου 250 βλήματα διατρητικού και εκρηκτικού τύπου.

Το πυροβόλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον ελαφρών τεθωρακισμένων οχημάτων, προσωπικού αλλά και αργών εναέριων στόχων, όπως drones.

Στα τέσσερα σημεία ανάρτησης κάτω από τα μικρά φτερά μπορεί να μεταφέρει διαφορετικούς τύπους όπλων:

αντιαρματικούς πυραύλους Ataka και Shturm-V, μη κατευθυνόμενους πυραύλους S-8 και S-13, αεροπορικές βόμβες, καθώς και πυραύλους αέρος-αέρος R-73 και Igla-V.

Το πρόβλημα του πυραύλου Ataka

Ο πύραυλος Ataka (9M120) είναι ένας υπερηχητικός αντιαρματικός πύραυλος 130 χιλιοστών με μέγιστη εμβέλεια περίπου 6 χιλιομέτρων.

Αποτελεί όμως τεχνολογία παλαιότερης γενιάς.

Ο χειριστής πρέπει να καθοδηγεί τον πύραυλο προς τον στόχο σε όλη τη διάρκεια της πτήσης του, κάτι που υποχρεώνει το ελικόπτερο να παραμένει εκτεθειμένο για σημαντικό χρονικό διάστημα.

Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο να εντοπιστεί και να χτυπηθεί από ουκρανικά αντιαεροπορικά συστήματα.

Επιπλέον, το σύστημα καθοδήγησης μπορεί να επηρεαστεί από ηλεκτρονικές παρεμβολές.

Από τη Συρία στον πόλεμο της Ουκρανίας

Τα Mi-28N χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες κατά τη ρωσική στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία.

Χρησιμοποιήθηκαν για επιθέσεις εναντίον επίγειων στόχων, συνοδεία στρατιωτικών φαλαγγών και υποστήριξη χερσαίων δυνάμεων.

Το 2016 ένα Mi-28 συνετρίβη κοντά στην Παλμύρα. Η Ρωσία απέδωσε τότε το δυστύχημα σε λάθος χειρισμού κατά τη διάρκεια νυχτερινής πτήσης.

Στην Ουκρανία όμως το ελικόπτερο βρέθηκε απέναντι σε ένα πολύ πιο πυκνό και τεχνολογικά εξελιγμένο περιβάλλον αντιαεροπορικής άμυνας.

Η εξάπλωση των drones δημιούργησε επιπλέον απειλές που οι σχεδιαστές του Mi-28 δύσκολα μπορούσαν να προβλέψουν όταν το ελικόπτερο σχεδιαζόταν πριν από περισσότερα από 40 χρόνια.

Mi-28NM: Η νεότερη έκδοση

Το 2019 ξεκίνησε η παραγωγή του αναβαθμισμένου Mi-28NM.

Η νέα έκδοση δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει αρκετές από τις αδυναμίες του προηγούμενου Mi-28N.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές ήταν η αντικατάσταση των ουκρανικής προέλευσης κινητήρων TV3-117 με τους ρωσικούς VK-2500P.

Το Mi-28NM διαθέτει πλέον ως βασικό εξοπλισμό ραντάρ πάνω από τον κύριο ρότορα, βελτιωμένα ηλεκτρονικά και δυνατότητα χρήσης του νεότερου πυραύλου LMUR.

Έχει επίσης διπλό σύστημα χειρισμού, ώστε ακόμη και ο χειριστής οπλικών συστημάτων να μπορεί να αναλάβει τον έλεγχο του ελικοπτέρου σε περίπτωση ανάγκης.

Ένα ισχυρό ελικόπτερο που δεν είναι άτρωτο

Το Mi-28 παραμένει ένα από τα ισχυρότερα επιθετικά ελικόπτερα της ρωσικής στρατιωτικής αεροπορίας.

Η βαριά θωράκιση, το ισχυρό πυροβόλο, οι αντιαρματικοί πύραυλοι και τα προηγμένα ηλεκτρονικά το καθιστούν επικίνδυνο όπλο στο πεδίο της μάχης.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, ωστόσο, έχει αποδείξει ότι η τεχνολογική υπεροχή ενός ελικοπτέρου δεν εγγυάται την επιβίωσή του.

Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν αποκτήσει εμπειρία στην καταστροφή και την πρόκληση ζημιών σε Mi-28 με διαφορετικά μέσα, ενώ η εμφάνιση drones που μπορούν να κυνηγούν ελικόπτερα ακόμη και στον αέρα δημιουργεί μια νέα και ιδιαίτερα σοβαρή απειλή για τη ρωσική αεροπορία.

Το Mi-28 σχεδιάστηκε ως «κυνηγός» τεθωρακισμένων. Στον πόλεμο της Ουκρανίας, όμως, αποδείχθηκε ότι και ο ίδιος μπορεί να γίνει θήραμα.