Την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας για την υποστήριξη της προοπτικής απόκτησης 20 πρόσθετων μαχητικών Gripen για την Βραζιλιάνικη Αεροπορία ανακοίνωσαν οι δυο κύριοι ανάδοχοι του δυνητικού προγράμματος, Embraer και Saab.
Να θυμίσουμε ότι Βραζιλία και η Σουηδία επιβεβαίωσαν ότι βρίσκονται σε προχωρημένες συζητήσεις για την προμήθεια μιας δεύτερης παρτίδας μαχητικών Saab Gripen, η οποία αναμένεται να περιλαμβάνει 20 επιπλέον αεροσκάφη, αυξάνοντας τον συνολικό στόλο της Βραζιλιάνικης Πολεμικής Αεροπορίας (FAB) σε 56 μαχητικά.
Η εξέλιξη ανακοινώθηκε στις 4 Ιουνίου 2026 κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου στη Στοκχόλμη από τον υπουργό Άμυνας της Βραζιλίας José Múcio Monteiro Filho και τον Σουηδό ομόλογό του Pål Jonson. Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν παράλληλα δήλωση προθέσεων για την περαιτέρω εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, με το πρόγραμμα Gripen να αποτελεί τον βασικό πυλώνα αυτής της στρατηγικής σχέσης.
Ανάγκη για μεγαλύτερο στόλο
Σύμφωνα με μελέτες της Βραζιλιάνικης Πολεμικής Αεροπορίας, η χώρα χρειάζεται 50 έως 60 σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη προκειμένου να διατηρήσει αποτελεσματικό έλεγχο του τεράστιου εθνικού εναέριου χώρου, της Αμαζονίας, αλλά και της εκτεταμένης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στον Ατλαντικό Ωκεανό.
Η απόκτηση επιπλέον Gripen θα επιτρέψει την ταχύτερη αντικατάσταση των παλαιών Northrop F-5EM/FM Tiger II, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό μέρος της δύναμης της FAB, ενώ θα καλύψει και τα επιχειρησιακά κενά που δημιουργούνται από την απόσυρσή τους.
Η δυνατότητα αυτή προβλεπόταν ήδη από την αρχική σύμβαση του 2014, η οποία περιλάμβανε δικαίωμα αύξησης της παραγγελίας κατά 25%.
Ο στόλος θα φθάσει τα 56 αεροσκάφη
Η αρχική συμφωνία προέβλεπε την προμήθεια 36 Gripen, εκ των οποίων 28 μονοθέσια Gripen E και 8 διθέσια Gripen F, με την τελευταία έκδοση να έχει αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό με τη συμμετοχή της βραζιλιάνικης βιομηχανίας.
Η νέα παραγγελία εκτιμάται ότι θα αφορά κυρίως Gripen E, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των αεροσκαφών σε 56.
Παραγωγή στη Βραζιλία
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η πλειονότητα των νέων αεροσκαφών αναμένεται να συναρμολογηθεί στη Βραζιλία, στις εγκαταστάσεις της Embraer στο Gavião Peixoto.
Η μονάδα αυτή αποτελεί σήμερα τη μοναδική γραμμή παραγωγής του Gripen εκτός Σουηδίας, αποτέλεσμα του εκτεταμένου προγράμματος μεταφοράς τεχνογνωσίας που συνοδεύει τη συνεργασία Saab–Embraer. Το πρόγραμμα έχει επιτρέψει σε Βραζιλιάνους μηχανικούς και τεχνικούς να αποκτήσουν σημαντική εμπειρία στον σχεδιασμό, την παραγωγή και την υποστήριξη του μαχητικού, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Η πορεία του αρχικού προγράμματος
Μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί 11 Gripen στη Βραζιλία, ενώ οι υπόλοιπες παραδόσεις της αρχικής σύμβασης αναμένεται να ολοκληρωθούν την περίοδο 2027–2032, μετά την αναθεώρηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος.
Το 2026 αποτέλεσε ιδιαίτερα σημαντική χρονιά για το πρόγραμμα. Τον Μάρτιο παρουσιάστηκε το πρώτο Gripen E που συναρμολογήθηκε εξ ολοκλήρου στη Βραζιλία, επιβεβαιώνοντας την ωρίμανση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας. Λίγους μήνες αργότερα, στις 2 Ιουνίου, η Saab παρουσίασε στη Σουηδία και το πρώτο Gripen F, το διθέσιο μοντέλο που αναπτύχθηκε με ουσιαστική συμμετοχή της βραζιλιάνικης αεροπορικής βιομηχανίας.
Εφόσον οι διαπραγματεύσεις ολοκληρωθούν επιτυχώς, η Βραζιλία θα εξελιχθεί στον μεγαλύτερο χρήστη του Gripen E/F εκτός Σουηδίας και θα ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της ως ενός από τους σημαντικότερους αμυντικούς και βιομηχανικούς εταίρους της Saab σε παγκόσμιο επίπεδο.
