Το χθεσινό συμβάν με το σπασμένο παράθυρο στο Boeing 737-800 που εκτελούσε την Πτήση FR1879 της Ryanair για λογαριασμό της Air Malta,  από Θεσσαλονίκη προς τη γερμανική πόλη Μέμινγκεν, αποδεικνύεται πολύ πιο σοβαρό περιστατικό από αυτό που αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της εταιρίας.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε για το συμβάν, που εξελίχθηκε περίπου δέκα λεπτά με την απογείωση του Boeing B738 από το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης: «mια πτήση της Ryanair από τη Θεσσαλονίκη προς το Μέμινγκεν την Παρασκευή το πρωί (10 Ιουλίου) επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη λίγο μετά την απογείωση, όταν ένα παράθυρο επιβατών αποκολλήθηκε εν πτήσει. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε κανονικά και οι επιβάτες επέστρεψαν στον τερματικό σταθμό»

Η ανακοίνωση περιορίζεται στο αποτέλεσμα της «αποκόλλησης παραθύρου» και της εκρηκτικής αποσυμπίεσης που βίωσαν οι επιβάτες (βλέπε παρακάτω), στην οποία σημειώθηκε ένας τουλάχιστον τραυματισμός. Η αστοχία όμως του παραθύρου που αποκολλήθηκε, δεν ήταν μεμονωμένη και αυτόνομη, αλλά φαίνεται να προήλθε από ένα άλλο πολύ σοβαρότερο συμβάν που προηγήθηκε,  την καταστροφική αστοχία και μάλιστα «μη περιορίσιμη» (uncontained)  που σημειώθηκε στον δεξιό (Νο2) κινητήρα CFMI CFM56-7B του Boeing 738.

Η μη περιορίσιμη καταστροφική αστοχία κινητήρα (Uncontained Engine Failure) είναι μία από τις σοβαρότερες βλάβες που μπορεί να υποστεί ένας αεροπορικός κινητήρας. Πρόκειται για περίπτωση κατά την οποία περιστρεφόμενα συγκροτήματά  του (όπως πτερύγια συμπιεστή ή στροβίλου κ.ά.) αστοχούν καταστροφικά  και διαπερνούν το προστατευτικό περίβλημα-θύλακα (engine case), εκτοξεύοντας θραύσματα με πολύ μεγάλη κινητική ενέργεια.

Τα θραύσματα μπορεί να προκαλέσουν:

  • διάτρηση της ατράκτου,
  • θραύση παραθύρων,
  • ζημιά σε δεξαμενές καυσίμων,
  • καταστροφή υδραυλικών ή ηλεκτρικών συστημάτων,
  • βλάβη σε συστήματα ελέγχου πτήσης,
  • πυρκαγιά,
  • τραυματισμό ή θάνατο επιβατών και πληρώματος.

Για τον λόγο αυτό, οι κατασκευαστές σχεδιάζουν τα κρίσιμα συστήματα του αεροσκάφους ώστε να μην βρίσκονται όλα στην ίδια “γραμμή βολής” από πιθανή τέτοια αστοχία κινητήρα. Επιπλέον, σημεία στην άτρακτο που βρίσκονται σε επίπεδο περιστροφής του μετωπικού ανεμιστήρα-συμπιεστή (που τυχόν αστοχία του εκτοξεύουν και τα βαρύτερα θραύσματα), έχουν προστασία ενίσχυσης.

 Στην Πτήση FR1879, από βίντεο που έχει γίνει διαθέσιμο (αν και απομένει να επιβεβαιωθεί επισήμως) φαίνεται να σημειώθηκε περιορίσιμη καταστροφική αστοχία κινητήρα και ένα τουλάχιστον θραύσμα χτύπησε το παράθυρο, που με την σειρά του αστόχησε και προκάλεσε την εκρηκτική αποσυμπίεση.

Η εκρηκτική αποσυμπίεση (explosive decompression) είναι το φαινόμενο κατά το οποίο η πίεση μέσα σε έναν κλειστό χώρο, όπως η καμπίνα ενός αεροσκάφους, μειώνεται απότομα μέσα σε ελάχιστο χρόνο λόγω ρήγματος ή μεγάλου ανοίγματος στο περίβλημα της ατράκτου.

Σε ένα επιβατικό αεροσκάφος που πετά σε ύψος 35.000-40.000 ποδών, η πίεση της καμπίνας αντιστοιχεί περίπου σε υψόμετρο 6.000-8.000 ποδών, δηλαδή υπάρχει μια πολύ μεγάλη διαφορά πίεσης ανάμεσα στο εσωτερικό και εξωτερικό, η οποία εξισώνεται ακαριαία, όπως στην περίπτωση της θραύσης παραθύρου, ο αέρας διαφεύγει βίαια προς το εξωτερικό περιβάλλον, όπου η ατμοσφαιρική πίεση είναι πολύ χαμηλότερη.

Στην εκρηκτική αποσυμπίεση

  • Ακούγεται ένας πολύ δυνατός κρότος.
  • Δημιουργείται ισχυρή ροή αέρα προς το άνοιγμα, η οποία μπορεί να παρασύρει αντικείμενα που δεν είναι ασφαλισμένα.
  • Η θερμοκρασία στην καμπίνα πέφτει απότομα.
  • Η υγρασία του αέρα συμπυκνώνεται στιγμιαία, δημιουργώντας ένα χαρακτηριστικό «σύννεφο» ομίχλης.
  • Πέφτουν αυτόματα οι μάσκες οξυγόνου, καθώς σε μεγάλο ύψος η μερική πίεση του οξυγόνου δεν επαρκεί για την ανθρώπινη αναπνοή.

Ένα παλαιότερο, περιστατικό που έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά  του συμβάντος στη Θεσσαλονίκη, είναι η Πτήση 1380 της  Southwest Airlines το 2018, στην οποία θραύση πτερυγίου ανεμιστήρα σε κινητήρα CFM56 προκάλεσε αποκόλληση τμημάτων του καλύμματος (nacelle), τα οποία έσπασαν παράθυρο της καμπίνας και  μια επιβάτιδα τραυματίστηκε θανάσιμα.

Το περιστατικό συνέβη στις 17 Απριλίου 2018 σε Boeing 737-7H4 (737-700) με νηολόγιο N772SW που εκτελούσε το δρομολόγιο Νέα Υόρκη (LaGuardia) – Ντάλας (Love Field)  με 144 επιβάτες και 5 μέλη πληρώματος.

Περίπου 30 λεπτά μετά την απογείωση, ενώ το αεροσκάφος πετούσε στα 32.500 πόδια, ένα πτερύγιο του ανεμιστήρα (fan blade) του αριστερού (Νο1) κινητήρα  CFM International CFM56-7B έσπασε λόγω κόπωσης του μετάλλου.

Η θραύση προκάλεσε αλυσιδωτές βλάβες:

  • το πτερύγιο χτύπησε το περίβλημα του κινητήρα,
  • αποκολλήθηκαν τμήματα της εισαγωγής αέρα (engine inlet) και του καλύμματος (fan cowl),
  • μεγάλα θραύσματα προσέκρουσαν στην άτρακτο,
  • ένα από αυτά έσπασε ένα παράθυρο στην αριστερή πλευρά της καμπίνας και ακολούθησε εκρηκτική αποσυμπίεση.  

Η επιβάτιδα Jennifer Riordan, που καθόταν δίπλα στο παράθυρο, παρασύρθηκε εν μέρει έξω από το άνοιγμα που δημιουργήθηκε. Άλλοι επιβάτες κατάφεραν να την τραβήξουν πίσω μέσα στην καμπίνα, όμως είχε ήδη υποστεί πολύ σοβαρούς τραυματισμούς από την πρόσκρουση και την αποσυμπίεση, ενώ υπέκυψε λίγο αργότερα. Ήταν ο μοναδικός θάνατος του περιστατικού, ενώ άλλοι οκτώ επιβάτες τραυματίστηκαν ελαφρά.