Η Ουκρανία έκανε ένα ακόμη σημαντικό βήμα στον εκσυγχρονισμό της πολεμικής της αεροπορίας, υπογράφοντας στις 30 Ιουνίου συμφωνία για την προμήθεια 16 νέων μονοθέσιων μαχητικών Saab JAS 39 Gripen E.
Η διακρατική σύμβαση, αξίας περίπου 24,6 δισ. σουηδικών κορωνών (περίπου 2,54 δισ. δολάρια), υπεγράφη μεταξύ της Saab και της σουηδικής διεύθυνσης εξοπλισμών για λογαριασμό της Ουκρανίας, αποτελώντας την πρώτη παραγγελία Gripen E από το Κίεβο.
Η συμφωνία επισημοποιήθηκε στο Κίεβο παρουσία του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι και Σουηδών αξιωματούχων. Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε την υπογραφή ως «ιστορική ημέρα», υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία με τη Σουηδία δεν περιορίζεται μόνο στα μαχητικά αεροσκάφη, αλλά επεκτείνεται και σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα και η αντιαεροπορική άμυνα.
Η σύμβαση περιλαμβάνει, εκτός από τα 16 νέα Gripen E, ανταλλακτικά, εξοπλισμό υποστήριξης, τεχνική βοήθεια, εκπαίδευση και ολοκληρωμένη υλικοτεχνική υποστήριξη. Σύμφωνα με τη Saab, οι παραδόσεις των αεροσκαφών προβλέπεται να πραγματοποιηθούν την περίοδο 2029-2030.
Ενδιάμεση λύση με Gripen C/D
Πριν από την άφιξη των νέων Gripen E, η Σουηδία σχεδιάζει να παραχωρήσει στην Ουκρανία έως 16 μεταχειρισμένα Saab JAS 39 Gripen C/D, με στόχο οι πρώτες παραδόσεις να ξεκινήσουν στις αρχές του 2027. Τα αεροσκάφη αυτά θα επιτρέψουν την ταχύτερη επιχειρησιακή ένταξη του τύπου στην ουκρανική αεροπορία, ενώ ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα εκπαίδευσης Ουκρανών πιλότων και τεχνικών στη Σουηδία.
Πρώτο βήμα ενός πολύ μεγαλύτερου προγράμματος
Η νέα σύμβαση αποτελεί συνέχεια της Επιστολής Προθέσεων που είχε υπογραφεί τον Οκτώβριο του 2025. Τον Μάιο του 2026 οι δύο χώρες είχαν ανακοινώσει την πρόθεση αγοράς έως 20 Gripen E/F και τη δωρεά 16 Gripen C/D, με μακροπρόθεσμο στόχο την απόκτηση έως και 150 Gripen E από την Ουκρανία. Η χρηματοδότηση του πρώτου πακέτου προέρχεται από ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης της Ουκρανίας.
Ένα μαχητικό προσαρμοσμένο στις ουκρανικές ανάγκες
Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές το Gripen θεωρείται ιδιαίτερα κατάλληλο για τις επιχειρησιακές απαιτήσεις της Ουκρανίας. Διακρίνεται για το χαμηλό κόστος χρήσης, τις περιορισμένες απαιτήσεις συντήρησης και την ικανότητά του να επιχειρεί από βραχείς διαδρόμους, αυτοκινητοδρόμους ή πρόχειρες βάσεις, χαρακτηριστικά που αυξάνουν σημαντικά την επιβιωσιμότητά του απέναντι σε επιθέσεις κατά αεροπορικών βάσεων. Παράλληλα, η ανοικτή αρχιτεκτονική του επιτρέπει τη συνεχή αναβάθμιση και την εύκολη ενσωμάτωση νέων όπλων και αισθητήρων.
Με την υπογραφή της σύμβασης, η Ουκρανία αποκτά ένα ακόμη δυτικό μαχητικό, δίπλα στα F-16 Fighting Falcon και Dassault Mirage 2000, ενισχύοντας σταδιακά τη μετάβαση της πολεμικής της αεροπορίας σε πλήρως διαλειτουργικά πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Να θυμίσουμε ότι εκκρεμεί μνημόνιο συνεργασίας Ουκρανίας-Γαλλίας για την προμήθεια έως και 100 Rafale.
