Η νέα εποχή της αεράμυνας κρίσιμων σημείων και στρατιωτικών μονάδων πρέπει πλέον να αντιμετωπίζει μαζικά τα drones, που είναι μικρά σε μέγεθος, πετούν χαμηλά, κοστίζουν ελάχιστα και εμφανίζονται την τελευταία στιγμή, με μεγάλη δυσκολία εντοπισμού τους. Σε αυτό το περιβάλλον η Ηensoldt έχει να προτείνει το περιορισμένων διαστάσεων ραντάρ Spexer 2000 3D MkIII με τεχνολογία AESA, λειτουργία σε μπάντα X και λογισμικό αυτόματης ταξινόμησης στόχων, που φέρνει σε μικρή πλατφόρμα ικανότητες οι οποίες παλαιότερα απαιτούσαν σημαντικά βαρύτερη εγκατάσταση.
Συγκεκριμένα κεραία του συστήματος έχει μέγεθος περίπου 0,6 επί 0,5 επί 0,16 μέτρα και βάρος 36 κιλά, ενώ η μονάδα επεξεργασίας είναι παρόμοιων διαστάσεων με βάρος κάπου 45 κιλά. Αυτό επιτρέπει εγκατάσταση σε ελαφρύ όχημα ή τεθωρακισμένο, σταθερή θέση, φυλάκιο, ή μικρό σκάφος. Σε λειτουργία, η κάλυψη σε ανύψωση φτάνει έως τις 90 μοίρες, ενώ η αρθρωτή σχεδίαση επιτρέπει συνδυασμό κεραιών προς πολλαπλές διευθύνσεις, ώστε να επιτυγχάνεται η επισκόπηση σε 360 μοίρες. Ακόμη η λειτουργία track while scan ξεπερνά τους 300 στόχους ανά τομέα 120 μοιρών, στοιχείο πολύτιμο απέναντι σε μαζικές εμφανίσεις drones. Όσο για την τροφοδοσία του απαιτεί μόνο γραμμή 24 V DC.
Έτσι το Spexer μπορεί να εντοπίζει micro UAV στα 6 χιλιόμετρα, UAV σε περίπου 9 χιλιόμετρα, πυραύλους στα 13 χιλιόμετρα, μικρά μαχητικά σστα 27 χιλιόμετρα και ελικόπτερα σε περίπου 34 χιλιόμετρα. Και η κάλυψη ταχυτήτων από 0,8 έως 2.000 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, επιτρέπει ανίχνευση από αργοκίνητο τετρακόπτερο μέχρι πολύ γρήγορο βλήμα.
Η αξία του αισθητήρα φαίνεται περισσότερο όταν η πλατφόρμα εγκατάστασης είναι κινητή. Το Spexer μπορεί να δημιουργεί και να κρατά σταθερά ίχνη ενώ το όχημα ή το σκάφος αλλάζει θέση, άρα προσφέρει πραγματική προστασία συνοδείας και αυτοάμυνας.
Το ραντάρ συνδυάζει εξελιγμένο λογισμικό με την υποδομή του, καθώς η ταξινόμηση στόχων Micro-Doppler που κάνει, μπορεί να διακρίνει τις μικρές διαφορές που παράγει η κίνηση ενός στροφείου, ενός πτερυγίου, ενός ελικοπτέρου, ενός πουλιού, ενός οχήματος ή ενός μικρού σκάφους, οπότε δίνει και αναγνώριση της φύσης του στόχου, ώστε το κέντρο διοίκησης να επιλέξει ταχύτερα το σωστό μέσο αντίδρασης.
Το πρώτο πλήγμα σε κάθε drone είναι η αποκάλυψη της ταυτότητάς του, η σταθερή παρακολούθηση και η διαβίβαση αξιόπιστων στοιχείων στο σύστημα αναχαίτισης. Όταν ένα σύστημα περιορίζει τους ψευδοσυναγερμούς και μειώνει τον χρόνο από την εμφάνιση μέχρι την εμπλοκή, η άμυνα κερδίζει στο πιο σημαντικό στοιχείο της, αυτό του χρόνου. Και η λογική του συστήματος ταιριάζει με τα αντιαεροπορικά τύπου IRIS-T SLS, με πυροβόλα 30+ χλιοστών, με μικρούς αντι-drone πυραύλους και με συστήματα ηλεκτρονικής προσβολής.
Το ραντάρ θα μπορούσε να συγκριθεί με το Giraffe 1X της Saab. Και τα δύο ανήκουν στην κατηγορία των ελαφρών 3D AESA ραντάρ μπάντας X, για αεράμυνα πολύ μικρής και μικρής εμβέλειας, επιτήρηση πεδίου, προστασία δυνάμεων και εντοπισμό drones. Και τα δύο έχουν μικρό βάρος, περιορισμένες απαιτήσεις ισχύος, δυνατότητα τοποθέτησης σε μικρές πλατφόρμες.
Η διαφορά βρίσκεται στη φιλοσοφία της κεραίας. Το Giraffe 1X είναι ένα εξαιρετικό περιστρεφόμενο ραντάρ, με πολύ γρήγορη ανανέωση όγκου και δυνατότητα κάλυψης 360 μοιρών από ένα ελαφρύ συγκρότημα. Το Spexer μπορεί να στηθεί με σταθερές κεραίες AESA, σε τομεακή ή περιμετρική διάταξη, προσφέροντας μόνιμη παρατήρηση σε συγκεκριμένους τομείς.
Σε χερσαία εφαρμογή, τρεις κεραίες μπορούν να δώσουν κάλυψη γύρω από το όχημα. Σε ναυτική διαμόρφωση, μπορεί να εφαρμοστεί με 4 κεραίες πάνω στην υπερκατασκευή για αλληλοεπικάλυψη στη συνεχή περιμετρική επιτήρηση. Για πλοίο που χρειάζεται δεύτερο αισθητήρα αυτοάμυνας απέναντι σε drones, USV, πυραύλους cruise και ταχύπλοα, αυτή η επιλογή μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά οικονομική.
Εφαρμογές για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις
Η Ελλάδα χρειάζεται αισθητήρες σε τρία διαφορετικά επίπεδα επιχειρήσεων. Μεγάλα ραντάρ για έγκαιρη προειδοποίηση σε επίπεδο χώρας, μεσαία συστήματα για συγκεκριμένους γεωγραφικούς τομείς και πολλά μικρά ραντάρ (και κάμερες και ακουστικούς αισθητήρες κ.ο.κ.) σε μονάδες, πλοία, βάσεις, αποθήκες, νησιωτικές φρουρές και κρίσιμες υποδομές. Το Spexer ανήκει στην τρίτη κατηγορία, εκεί όπου σήμερα εμφανίζεται το μεγαλύτερο κενό.
Στον Έβρο μπορεί να προστατεύσει κινητές μονάδες, πυροβολαρχίες, σταθμούς διοίκησης και φάλαγγες. Σε νησιά μπορεί να δημιουργήσει τοπικές ζώνες επιτήρησης γύρω από αεροδρόμια, λιμάνια, αποθήκες καυσίμων, συστοιχίες πυραύλων και σταθμούς επικοινωνιών. Σε αστικό ή ημιαστικό περιβάλλον μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση μικρών drones που χρησιμοποιούν κτίρια, λόφους και φυσικά εμπόδια για να πλησιάσουν.
Στο Πολεμικό Ναυτικό μπορεί να λειτουργήσει ως δεύτερος αισθητήρας αυτοάμυνας, κυρίως εκεί όπου ένα μεγάλο ναυτικό ραντάρ έχει άλλες προτεραιότητες ή περιορισμούς κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας, αλλά και για τις μόνιμες εγκαταστάσεις σε ναυστάθμους και λιμένες.
Για τον Στρατό, η πρώτη φυσική εφαρμογή είναι η αναζωογόνηση της αεράμυνας σημείου γύρω από τα αυτοκινούμενα ASRAD, τα πυροβόλα και τα όποια νέα συστήματα αντι-drone. Για την Πολεμική Αεροπορία, η ίδια τεχνολογία ταιριάζει σε αεροπορικές βάσεις, καταφύγια, αποθήκες, εγκαταστάσεις διοίκησης και σημεία ανεφοδιασμού.
Η συζήτηση για τον ελληνικό θόλο αεράμυνας έχει νόημα μόνο όταν περιλαμβάνει και τέτοιους αισθητήρες. Ένας θόλος με μεγάλα ραντάρ και ακριβούς πυραύλους μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρές αεροπορικές απειλές, όμως τα drones χρειάζονται πυκνότητα, γρήγορη ταξινόμηση, χαμηλό κόστος ανά εμπλοκή και αισθητήρες κοντά στο αντικείμενο προστασίας.
Η ελληνική βιομηχανία μπορεί επίσης να μπει στην εξίσωση. Τα εγχώρια anti-drone συστήματα, οι παρεμβολείς, οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες, τα κέντρα διοίκησης και τα μέσα προσβολής χρειάζονται αξιόπιστη είσοδο δεδομένων. Το Spexer μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος που δίνει αρχικό ίχνος, ταξινόμηση και προτεραιότητα, ενώ τα ελληνικά συστήματα αναλαμβάνουν την εμπλοκή ή την ηλεκτρονική εξουδετέρωση.
Το κόστος είναι το άλλο επιχείρημα καθώς τέτοια μικρά ραντάρ έχουν πολύ χαμηλή τιμή για τα δεδομένα ναυτικών και χερσαίων ραντάρ μάχης, ενώ η απόδοση τους είναι πολλαπλασιαστική της επένδυσης.
Έτσι συστήματα σαν και αυτό της Hensoldt ενισχύουν σημαντικά την τοπική αυτοάμυνα, μπορεί να καλύψουν πολλά σημεία, να μετακινούνται γρήγορα, και να αντιμετωπίζουν εξειδικευμένα την κύρια νέα απειλή των drones. Ενώ η εγκατάσταση τους απαιτεί την ελάχιστη υποδομή και προσφέρει το χαμηλό στρώμα αεράμυνας που σήμερα λείπει σε μεγάλο βαθμό από την ελληνική πραγματικότητα.
