Στις 2 Ιουνίου 2026, η Saab πραγματοποίησε στην έδρα της, στο Linköping, την επίσημη παρουσίαση του πρώτου διθέσιου JAS 39F Gripen, σηματοδοτώντας ένα ακόμη ορόσημο στο πρόγραμμα Gripen E/F.
Το νέο αεροσκάφος, το οποίο έφερε το αριθμό σειράς «4000» και τα διακριτικά της Αεροπορίας Βραζιλίας, αποτελεί την πολυαναμενόμενη διθέσια εκδοχή του τρίτης γενιάς Gripen E, αναπτυγμένη στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας Σουηδίας–Βραζιλίας που ξεκίνησε με το συμβόλαιο του 2014 για 36 μαχητικά, εκ των οποίων 28 μονοθέσια Gripen E/F‑39E και 8 διθέσια Gripen F/F‑39F.
Σε αντίθεση με παλαιότερες διθέσιες εκδόσεις μαχητικών που λειτουργούσαν κυρίως ως εκπαιδευτικά, το Gripen F έχει σχεδιαστεί ως πλήρως επιχειρησιακό μαχητικό. Βέβαια και το Gripen D είχε κάποιες τέτοιες δυνατότητες, οι οποίες όμως επεκτείνονται περαιτέρω. Η δεύτερη θέση δεν περιορίζεται για τον εκπαιδευτή, αλλά για χειριστή οπλικών συστημάτων ή και ελεγκτή αεράμυνας.
Ενσωματώνει πλήρη ανεξαρτησία συστημάτων, επιτρέποντας αποστολές υψηλής πολυπλοκότητας όπου ο διαμοιρασμός φόρτου εργασίας αυξάνει την αποτελεσματικότητα και την επιβιωσιμότητα σε ρόλους όπως διαχείριση αεροπορικής μάχης, υποστήριξη αποστολών και επιχειρήσεις σε περιβάλλοντα υψηλής απειλής ημέρα και νύκτα. Το JAS 39F θα μπορεί φυσικά να χρησιμοποιηθεί και για επιχειρησιακή μετάπτωση, επιταχύνοντας τη μετάβαση νέων χειριστών στον τύπο.
Σημειώνεται πάντως ότι και άλλα διθέσια μαχητικά έχουν προ πολλού τέτοιες πρακτικές, όπως τα F-16C/D ή τα Rafale B/C. Ειδικά μάλιστα το Rafale B έχει ενισχυμένο και αποκλειστικό ρόλο πυρηνικής κρούσης για την Γαλλική Αεροπορία.
Για να ενσωματωθεί το δεύτερο πιλοτήριο, η άτρακτος έχει επιμηκυνθεί κατά περίπου 70 εκατοστά σε σχέση με το μονοθέσιο Gripen E, χωρίς όμως να θυσιάζονται οι επιδόσεις, οι αισθητήρες, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, η ώση, το μέγιστο βάρος απογείωσης ή ο αριθμός των σημείων ανάρτησης όπλων.
Όπως υποστηρίζει η Saab, έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση της επιχειρησιακής ταυτότητας του Gripen E, εξασφαλίζοντας ότι το Gripen F παραμένει ισάξιο σε ικανότητες, με το πρόσθετο πλεονέκτημα της διπλής παρουσίας στο κόκπιτ.
Το πρώτο Gripen F θα υποβληθεί σε εκτεταμένες δοκιμές στις εγκαταστάσεις της Saab πριν παραδοθεί στη Βραζιλιάνικη Αεροπορία. Η Βραζιλία έχει ήδη παραλάβει αρκετά Gripen E, ενώ η τοπική γραμμή τελικής συναρμολόγησης της Embraer βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία, ενισχύοντας τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την εγχώρια συμμετοχή στο πρόγραμμα.
