Σε μια εποχή που η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξανόμενες γεωπολιτικές απειλές και η ανάγκη για ταχύτατη ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών είναι επιτακτική, μια σημαντική συζήτηση για το growth capital και την ιδιωτική χρηματοδότηση στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία έλαβε χώρα στη DEFEA Conference. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τρεις πρωτοπόρες εταιρείες που αποδεικνύουν στην πράξη ότι ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να κινείται με ταχύτητα και καινοτομία πολύ μεγαλύτερη από τις παραδοσιακές κρατικές διαδικασίες προμηθειών. Οι ομιλητές ήταν:
- Robert Smith (Anduril Industries) – υψηλόβαθμο στέλεχος της Anduril υπεύθυνο για την ευρωπαϊκή της παρουσία. Η Anduril, που ιδρύθηκε το 2017 από τον Palmer Luckey, έχει συγκεντρώσει δισεκατομμύρια δολάρια σε venture capital (Series D: 450 εκατ. δολάρια το 2021, Series E & F: ~1,5 δισ. έκαστη, Series G: 2,5 δισ. δολάρια) και απασχολεί σήμερα 8.500 άτομα παγκοσμίως, με 100 στην έδρα του Λονδίνου και νέο γραφείο στην ηπειρωτική Ευρώπη.
- Δημήτριος Κόττας (Dimitrios Kottas) – ιδρυτής και CEO της Delian Alliance Industries. Πρώην μηχανικός της Apple στο Special Projects Group, ξεκίνησε την εταιρεία πριν από περίπου 4 χρόνια με στόχο να φέρει προηγμένες τεχνολογίες (perception, autonomy, target tracking) στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την ευρωπαϊκή άμυνα. Η Delian έχει συγκεντρώσει 22 εκατ. ευρώ ιδιωτικά κεφάλαια και διατηρεί παρουσία σε Αθήνα, Λονδίνο και Κίεβο.
- Βασίλης Χαλουλάκος (Vasilis Chaloulakos) – Head of ICEYE Greece και υπεύθυνος για την περιοχή Βαλκανίων & Μεσογείου της φινλανδικής ICEYE. Η ICEYE είναι παγκόσμιος ηγέτης σε δορυφόρους συνθετικής απεικόνισης ραντάρ (SAR) με ανάλυση έως 25 cm, έχει εκτοξεύσει πάνω από 70 δορυφόρους και έχει συγκεντρώσει πάνω από 700 εκατ. δολάρια συνολικά (τελευταία Series E: 200 εκατ. δολάρια το 2024). Διαθέτει παραγωγική μονάδα στην Ελλάδα.
Dual-use: Το «χρυσό εισιτήριο» για γρήγορη κλιμάκωση και χρηματοδότηση
Όλοι οι ομιλητές συμφώνησαν ότι η διπλή χρήση τελικών εφαρμογών (πολιτική-στρατιωτική) είναι ο πιο αποτελεσματικός δρόμος για να προσελκύσεις ιδιωτικά κεφάλαια γρήγορα. Η Delian ξεκίνησε από την ανάγκη επιτήρησης των τεράστιων ελληνικών ακτών με τους αυτόνομους πύργους LAST (Low-cost Autonomous Surveillance Towers), ενώ η ICEYE ξεκίνησε από πολιτικές εφαρμογές (κλιματική αλλαγή, παγετώνες) πριν μεταβεί πλήρως στην άμυνα. Η Anduril χρησιμοποίησε την επιτήρηση ως «πύλη εισόδου» μέσω του πλατφόρμας Lattice, δείχνοντας στην αμερικανική Συνοριακή Αστυνομία τι μπορεί να πετύχει το software-defined hardware σε πραγματικές συνθήκες.
Όπως τόνισε ο Δημήτριος Κόττας: «Ως μηχανικοί εκτός άμυνας, η επιτήρηση φαινόταν το πιο απλό πρόβλημα. Σήμερα όμως, μετά τα μαθήματα από Ουκρανία και Μέση Ανατολή, ξέρουμε ότι χρειαζόμαστε κατανεμημένα, χαμηλού κόστους, δικτυωμένα συστήματα με edge computing και αυτονομία».
Μαθήματα από τους πραγματικούς πολέμους
Οι ομιλητές αναφέρθηκαν εκτενώς στα διδάγματα από την Ουκρανία και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή (Operation Fury / True Promise). Τα παραδοσιακά «exquisite» συστήματα (λίγα, υπερ-ακριβά, υψηλής τεχνολογίας) δεν επαρκούν πια απέναντι σε αντίπαλο που παράγει drones και πυραύλους σε βιομηχανική κλίμακα. Χρειάζονται διανεμημένα δίκτυα χαμηλού κόστους, που να αντέχουν μαζικές επιθέσεις και να δίνουν situational awareness σε πραγματικό χρόνο. Η ICEYE, με το «people’s satellite» στην Ουκρανία και συμβάσεις σε Ελλάδα (δύο SAR δορυφόροι στο Εθνικό Πρόγραμμα Δορυφόρων), Βραζιλία και άλλες χώρες, απέδειξε πώς η all-weather, συνεχής παρατήρηση από το διάστημα αλλάζει ριζικά το πεδίο μάχης.
Πώς όμως πείθεις τους επενδυτές όταν χτίζεις «πριν» από τις κρατικές απαιτήσεις; Το κλειδί, σύμφωνα με όλους, είναι η απόδειξη επιχειρησιακής αξίας σε χαμηλό κόστος και με ταχύτητα. Η Anduril έπεισε επενδυτές και στρατιωτικούς δείχνοντας ότι το Lattice πολλαπλασιάζει την αποτελεσματικότητα των ανθρώπων. Η Delian, παρότι ξεκίνησε χωρίς κρατική σύμβαση, πείθει ιδιώτες επενδυτές (πολλοί χωρίς σχέση με Ελλάδα) με πρωτότυπα και γρήγορη ανταπόκριση σε feedback από πεδίο (π.χ. Κίεβο). Η ICEYE ακολούθησε το μοντέλο «χτίζουμε προϊόν → δίνουμε δεδομένα → παίρνουμε feedback → βελτιώνουμε» δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο.
Το ελληνικό παράδειγμα που δίνει ελπίδα στην Ευρώπη
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δημήτριος Κόττας στις μεταρρυθμίσεις της ελληνικής κυβέρνησης: απλοποίηση προμηθειών, προκαταβολές σε startups, κατάργηση γραφειοκρατικών εμποδίων (π.χ. απαίτηση προϋπάρχοντος τζίρου), μακροχρόνιες συμβάσεις με υποχρέωση συνεχούς αναβάθμισης. Αποτέλεσμα; Εμφάνιση νέων «εταιρειών-unicorns» και δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας υψηλής τεχνολογίας. Η Anduril δηλώνει έτοιμη να «χτίσει στην Ευρώπη για την Ευρώπη»: συνεργασίες με τοπικές βιομηχανίες (π.χ. Kraken στο Ην. Βασίλειο, Hyundai στη Νότια Κορέα) και ανοιχτό κάλεσμα σε ελληνικά ναυπηγεία για συμπαραγωγή.
Η συζήτηση κατέληξε σε ένα ξεκάθαρο, αισιόδοξο μήνυμα: η Ευρώπη μπορεί να παράγει αμυντική τεχνολογία παγκόσμιας κλάσης, αρκεί να απελευθερώσει το ιδιωτικό κεφάλαιο, να απλοποιήσει τις διαδικασίες και να εμπιστευτεί τις startups που ήδη χτίζουν σήμερα τις λύσεις που οι Ένοπλες Δυνάμεις θα χρειαστούν αύριο και μάλιστα ταχύτερα, φθηνότερα και πολύ πιο αποτελεσματικά.
