Την Παρασκευή 1 Μαΐου 2026, στις εγκαταστάσεις των Ναυπηγείων Σαλαμίνας πραγματοποιήθηκε η τελετή ονοματοδοσίας της μη επανδρωμένης πλωτής πλατφόρμας θαλάσσιας επιτήρησης, USSPS (Unmanned Semi-fixed Sea Platform for Maritime Surveillance), ένα έργο της ελληνικής εταιρείας ΕΤΜΕ. Η πλατφόρμα ονομάστηκε «Πανόπτης», εμπνευσμένη από τον Άργο Πανόπτη της ελληνικής μυθολογίας, συμβολίζοντας την αδιάλειπτη εγρήγορση, τη συνεχή επιτήρηση και την πλήρη επιχειρησιακή κάλυψη στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Η «Πανόπτης» αποτελεί την πρώτη πλατφόρμα της κατηγορίας USSPS και βασίζεται σε πατέντα της ΕΤΜΕ, για δικτυοκεντρική θαλάσσια επιτήρηση. Πρόκειται για μια μικρογραφία εξέδρας πετρελαίου, η οποία τοποθετείται σε ένα σημείο της θάλασσας, και σε βαθιά ύδατα, με μια ποικιλία αισθητήρων, για παρατήρηση σε μεγάλη απόσταση. Η εξέδρα με εκτόπισμα 700 τόνων, έχει επιφάνεια 400 τετραγωνικών μέτρων, από τα οποία τα 100 μπορεί να χρησιμοποιηθούν για απονήωση μη επανδρωμένου.
Το συγκρότημα αντέχει μεγάλο ύψος κύματος για δεκαετίες ενώ σηκώνει βάρος κάπου 44 τόνων, και μπορεί να παραμείνει ανεξάρτητο ενεργειακά για 3 έως 6 μήνες. Μπορεί να φιλοξενήσει ραντάρ επιφανείας, κάμερες ημέρες και νυκτός, ραντάρ ναυτιλίας, τηλεπικοινωνίες, δορυφορική κεραία, γεννήτριες και φωτοβολταϊκά για παραγωγή ρεύματος, μετεωρολογικό σταθμό, ενώ φέρει ιστό που μπορεί να φθάσει δεκάδες μέτρα σε ύψος. Έτσι χωρίς ανάγκη επάνδρωσης (παρά μόνο περιοδική επίσκεψη για επιθεώρηση και κάποια επισκευή), είναι ικανή να παρακολουθεί μια μεγάλη θαλάσσια ζώνη ακτίνας 50 χιλιομέτρων -σε αέρα, επιφάνεια και βυθό- παρέχοντας δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, όλο το 24ωρο. Ενώ με το μη επανδρωμένο που θα διαθέτει, η ακτίνα παρατήρησης επεκτείνεται ακόμη περισσότερο.
Το έργο, προϋπολογισμού 19,5 εκατ. ευρώ, υλοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ανάπτυξης Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIDP), με διάρκεια 42 μηνών. Συντονίζεται από την ΕΤΜΕ, με τεχνικό συντονιστή την Naval Group, ενώ συμμετέχουν η Navantia και άλλοι εταίροι από 7 χώρες (Ελλάδα, Κύπρο, Γαλλία, Ισπανία, Ολλανδία, Βουλγαρία, Ιρλανδία), οι ΙΤΕ, MARIN, Signal GeneriX, Applied Intelligence Analytics Limited, Cyprus Research and Innovation Center, Foundation for Research and Technology Hellas, Stichting Maritiem Research Instituut Nederland, Prolexia, Multimedia Workshop, Sener Aeroespacial, SMST Designer & Constructors B.V., Techlam SAS, Tecnobit SLU και Unmanned Teknologies Applications.
Το έργο εποπτεύεται από τη ΓΔΑΕΕ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία, όπου τον Ιανουάριο του 2026 πραγματοποιήθηκε επιθεώρηση της τελικής φάσης κατασκευής στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, ενώ τον Μάρτιο έγινε η καθέλκυση.
Η πλατφόρμα με την ποικιλία των αισθητήρων που διαθέτει μπορεί να αντικαταστήσει επανδρωμένα πλοία και άλλα μέσα στην συλλογή πληροφοριών, ενώ ένα δίκτυο από ανάλογα συστήματα είναι ικανό να παράγει αντίληψη χώρου για όλο το Αιγαίο, το Ιόνιο, αλλά και να χρησιμεύσει για επιτήρηση από τα ανοιχτά κρίσιμων λιμενικών και παράκτιων υποδομών, υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών, θαλασσίων περασμάτων κ.ο.κ.
Φωτό: Γιάννης Ρέκκας
