Η πρόσφατη εμφάνιση του Αρχηγού του Γαλλικού Ναυτικού, Nαυάρχου Nicolas Vaujour, ενώπιον επιτροπής της Γαλλικής Βουλής είχε χαρακτήρα πολύ ευρύτερο από μια συνήθη θεσμική ενημέρωση. Η ακρόαση λειτούργησε ως πολιτική και επιχειρησιακή αποτύπωση του αυριανού Ναυτικού της χώρας (του Marine Nationale), την ώρα που η Γαλλία καλείται να κρατήσει ανοιχτές θαλάσσιες γραμμές, να στηρίξει συμμάχους, να προβάλλει ισχύ σε πολλαπλά θέατρα και ταυτόχρονα να προστατεύσει την ίδια της την επικράτεια και τα υπερπόντια εδάφη της. Ο Vaujour μίλησε για το σήμερα περιγράφοντας έναν στόλο που ήδη βιώνει μεγάλη πίεση, με 19 από τα 23 κύρια πλοία επιφανείας στη θάλασσα.
Στον πυρήνα της τοποθέτησής του βρέθηκε η αρχή της “συσσώρευσης των κρίσεων”. Κατά τον Vaujour, ο κόσμος μπήκε σε φάση όπου η μία κρίση ακουμπά πάνω στην άλλη και κάθε νέα εστία έντασης προστίθεται σε όσες έχουν ήδη ανοίξει. Η Ουκρανία, η Μαύρη Θάλασσα, η Βαλτική, η Ερυθρά Θάλασσα, η Ανατολική Μεσόγειος, ο Λίβανος, το Ορμούζ και η επάνοδος της ρωσικής δραστηριότητας στον Ατλαντικό συνθέτουν, στη γαλλική ανάγνωση, ένα ενιαίο στρατηγικό τόξο έντασης. Μέσα σε αυτό το τόξο η θάλασσα αποκτά ξανά κεντρικό ρόλο, επειδή κάθε μεγάλη αναμέτρηση στην ξηρά περνά αργά ή γρήγορα στα θαλάσσια πεδία, αγγίζοντας τις μεταφορές ενέργειας, το παγκόσμιο εμπόριο, τις θαλάσσιες συγκοινωνίες, τις αλυσίδες τροφοδοσίας και τελικά την οικονομική ζωή ολόκληρων κρατών. Αυτή ακριβώς η διαπίστωση εξηγεί γιατί ο Γάλλος ναύαρχος παρουσίασε το μέλλον του στόλου ως διαρκή αποστολή πρώτης γραμμής και όχι ως κύκλο εναλλασσόμενων περιόδων έντασης και ηρεμίας.
Από αυτή την αφετηρία ξεκινά το πρώτο μεγάλο κεφάλαιο του αυριανού Marine Nationale, που είναι η ανθεκτικότητα. Ο Vaujour επέστρεψε ξανά και ξανά στην ανάγκη για στόλο που να αντέχει στο βάθος του χρόνου, σε επίπεδο πλοίων, πληρωμάτων, βάσεων, εφοδίων και τεχνικής υποστήριξης. Γι’ αυτό στάθηκε ιδιαίτερα στις επενδύσεις των τελευταίων ετών στη συντήρηση, στις υποδομές, στα ανταλλακτικά και στην τεχνική οργάνωση του στόλου, παρουσιάζοντας τη σημερινή εικόνα ως αποτέλεσμα μακράς προσπάθειας και όχι ως μια παροδική συγκυρία. Στη γαλλική λογική, ο αυριανός στόλος θα μετριέται πρωτίστως με το ερώτημα πόσα πλοία βρίσκονται πράγματι στη θάλασσα και για πόσο διάστημα, και δευτερευόντως με το ερώτημα πόσες μονάδες αναγράφονται σε έναν κατάλογο δυνάμεων.
Ο Vaujour αναγνώρισε εμμέσως ότι το όριο των 15 φρεγατών πρώτης γραμμής ασκεί πίεση σε ένα ναυτικό με τόσο μεγάλο γεωγραφικό αποτύπωμα, όμως εξήγησε ότι η άμεση επιλογή της Γαλλίας στρέφεται προς την ποιοτική ενίσχυση των μονάδων που ήδη διαθέτει ή ναυπηγεί. Η επιλογή αυτή μεταφράζεται σε αύξηση αποθεμάτων πυρομαχικών, σε βελτίωση συστημάτων ελέγχου πυρός, σε παρεμβολείς, σε νέα αντι drone συστήματα εγγύς άμυνας και στην αναβάθμιση των FDI σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από το αρχικό.
Σε αυτή τη λογική εντάσσονται οι FDI, τις οποίες ο Vaujour παρουσίασε ως βασικό πυλώνα της γαλλικής ισχύος επιφανείας των επόμενων ετών. Στην ακρόαση επιβεβαίωσε ότι οι γαλλικές FDI οδηγούνται σε διαμόρφωση με 32 κελιά για βλήματα Aster σε όλη την κλάση, με την τέταρτη και την πέμπτη μονάδα να αποκτούν τη λύση εκ κατασκευής, την τρίτη να ακολουθεί πολύ σύντομα και τις δύο πρώτες να περνούν από αναβάθμιση στην πρώτη μεγάλη τεχνική τους ακινησία. Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο, ωστόσο, ήταν η παραδοχή ότι αυτή η διαμόρφωση κινείται πάνω στο ελληνικό πρότυπο διαμόρφωσης των σκαφών. Η φράση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί φανερώνει ότι η Αθήνα είχε διαγνώσει έγκαιρα τη νέα πραγματικότητα του ναυτικού πολέμου, ζητώντας από την αρχή περισσότερη ισχύ πυρός και ισχυρότερη αυτοπροστασία. Σήμερα το Παρίσι έρχεται να υιοθετήσει την ίδια προσέγγιση και να την ενσωματώσει στον δικό του κορμό δυνάμεων.
Drones παντού
Το επόμενο μεγάλο πεδίο είναι η κατακόρυφη αύξηση της χρήσης drones σε όλο το φάσμα των αποστολών. Ο Vaujour μίλησε για μια νέα εποχή τεχνολογικής υβριδικότητας, όπου τα πλοία του γαλλικού ναυτικού θα συνυπάρχουν και θα συνεργάζονται με ολοένα περισσότερα μη επανδρωμένα μέσα. Ήδη, όπως εξήγησε, τα νέα περιπολικά ανοικτής θαλάσσης και τα πλοία αμφίβιας διοίκησης αποκτούν ή φέρουν εναέρια drones, ενώ η ίδια λογική προχωρεί για τις φρεγάτες και για τα πλοία ανεφοδιασμού. Παράλληλα, στην αποστολή Jeanne d’Arc επιχειρούν περίπου τριάντα ναυτικά drones, τα οποία χρησιμοποιούνται τόσο για επιτήρηση όσο και για προστασία του ίδιου του πλοίου απέναντι σε νέες απειλές. Η εικόνα του αυριανού Marine Nationale, όπως την περιέγραψε, είναι η εικόνα ενός στόλου όπου κάθε μεγάλη μονάδα θα συνοδεύεται από ένα δικό της πλέγμα μη επανδρωμένων μέσων, ικανών να επεκτείνουν την ακτίνα επιτήρησης, να ενισχύουν την επιβίωση και να προσφέρουν φθηνότερες λύσεις απέναντι σε κορεστικές απειλές.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η νέα ενδιάμεση αντι-drone, ζώνη άμυνας που ο Vaujour περιέγραψε με αρκετή σαφήνεια. Στην εξωτερική ζώνη παραμένουν τα βλήματα μεγάλου βεληνεκούς, στην εγγύς περιοχή παραμένουν τα πυροβόλα, ενώ ανάμεσά τους δημιουργείται πλέον μια ειδική αρχιτεκτονικής άμυνας αντι-drone, με έμφαση στην ηλεκτρονική κρούση, στις παρεμβολές, και στα μέσα χαμηλότερου κόστους που μπορούν να φθείρουν τον αντίπαλο ή να εξουδετερώνουν φθηνές απειλές πριν αυτές μπουν στην τελική φάση προσέγγισης στα πλοία. Στο πεδίο αυτό ο Γάλλος ναύαρχος κατονόμασε και το σύστημα παρεμβολων Neptune Majes, εξηγώντας ότι το γαλλικό ναυτικό προσαρμόζεται σε ένα περιβάλλον όπου τα drones απαιτούν στοχευμένη παρεμβολή στη δορυφορική πλοήγηση και στις ζεύξεις δεδομένων.
Ο ανθρώπινος παράγοντας
Η δεύτερη υβριδικότητα, που ο ίδιος χαρακτήρισε εξίσου κρίσιμη, αφορά το ανθρώπινο δυναμικό. Εδώ η εικόνα που παρουσίασε είναι σχεδόν επαναστατική για τα γαλλικά δεδομένα. Το Marine Nationale κινείται προς ένα μοντέλο με πολύ ευρύτερη βάση προσωπικού, περισσότερους εφέδρους, νέες μορφές υπηρεσίας και πιο ευέλικτη στελέχωση. Ο στόχος για 18.000 εφέδρους από περίπου 6.800 σήμερα, μαζί με την είσοδο νέων στελεχών, οδηγεί σε ένα ναυτικό που θέλει να ξεπεράσει σε συνολικό ανθρώπινο δυναμικό τα 65.000 άτομα. Για τον Vaujour, αυτή η επέκταση υπηρετεί τρεις ανάγκες. Πρώτον, προσφέρει βάθος και ανθεκτικότητα στα πληρώματα και στα επιτελεία. Δεύτερον, δημιουργεί χώρο για καινοτομία, επειδή νέα ειδικά αντικείμενα απαιτούν επιπλέον ανθρώπους και νέες γνώσεις. Τρίτον, εξασφαλίζει ομαλή μετάβαση από παλαιά σε νέα μέσα, είτε πρόκειται για υποβρύχια, είτε για αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας, είτε για νέες φρεγάτες. Η γαλλική ναυτική ισχύς του αύριο στηρίζεται, άρα, σε ένα πολλαπλών ειδικοτήτων και πολυπληθές ανθρώπινο οικοσύστημα.
Σημαντικό στοιχείο αυτής της μετάβασης είναι και η αλλαγή ειδικοτήτων. Ο Vaujour ανέφερε ότι περίπου 3.500 στελέχη άλλαξαν αντικείμενο τα τελευταία χρόνια, καθώς το Marine Nationale έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην τεχνητή νοημοσύνη, στην ανάλυση δεδομένων και στις νέες ψηφιακές ειδικότητες. Περιέγραψε έναν κόσμο όπου ένα στέλεχος του Ναυτικού μπορεί να περάσει στη σφαίρα της τεχνητής νοημοσύνης, των δεδομένων και των αλγορίθμων, υπηρετώντας πλέον τη ναυτική ισχύ της Γαλλίας από μια εντελώς νέα γωνία. Παράλληλα, το γαλλικό ναυτικό έχει ήδη αναπτύξει κέντρα υποστήριξης δεδομένων, έχει φέρει επάνω σε πλοία data scientists, έχει αρχίσει να εγκαθιστά ψηφιακούς κόμβους δεδομένων στις μονάδες του και έχει πετύχει εντυπωσιακή αύξηση στην επεξεργασία ακουστικών πληροφοριών μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. Το αυριανό Marine Nationale θα αποτελείται από πληρώματα που θα γνωρίζουν θάλασσα, μάχη και αισθητήρες, αλλά ταυτόχρονα θα κατανοούν λογισμικό, ανάλυση δεδομένων, κώδικα και επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών.
Εξίσου αποκαλυπτική ήταν η τοποθέτησή του για τον ναρκοπόλεμο και για τη μάχη στον θαλάσσιο βυθό. Η Γαλλία βλέπει τον ναρκοπόλεμο ως χώρο αναγέννησης της ευρωπαϊκής ναυτικής εξειδίκευσης, ιδίως ύστερα από τα διδάγματα της Μαύρης Θάλασσας και από τη σκιά του μπλοκαρίσματος των στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, εξήγησε ότι το γαλλικό ναυτικό περνά στη νέα εποχή με μια σύνθετη αρχιτεκτονική, που θα βασίζεται σε πλοία ναρκοπολέμου, σε αρθρωτά πακέτα αποστολής, σε υποβρύχια drones, σε κέντρα επιχειρήσεων και σε δυνατότητα μεταφοράς των συστημάτων αυτών στο πεδίο με τη βοήθεια μεταγωγικών αεροσκαφών A400M ή ενδιάμεσων πλοίων υποστήριξης. Πέρα από τον ναρκοπόλεμο, ο βυθός αντιμετωπίζεται πια και ως πεδίο προστασίας καλωδίων και κρίσιμων υποδομών. Στη γαλλική αντίληψη, η θαλάσσια αντιπαράθεση του αύριο εκτείνεται πλέον από την ατμόσφαιρα και την επιφάνεια μέχρι τα μεγάλα βάθη του βυθού, άρα ο στόλος οφείλει να διαθέτει ίδια μέσα επιτήρησης, σάρωσης και παρέμβασης όπου κι αν χρειαστεί.
Η διαθεσιμότητα των πλοίων και η διοικητική μέριμνα αποτέλεσαν επίσης κεντρικό σημείο της παρέμβασής του. Ο Vaujour χαρακτήρισε πολύ υψηλή τη σημερινή απόδοση του στόλου και υπογράμμισε ότι η επιτυχία στηρίζεται σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα όπου συναντώνται ναύσταθμοι, τεχνικές υπηρεσίες, βιομηχανία και ανθρώπινο δυναμικό ικανό να υποστηρίζει μονάδες ακόμη και μακριά από τη μητροπολιτική Γαλλία. Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στη λογική των διπλών πληρωμάτων, που αυξάνει τις ημέρες παραμονής πλοίων σε αποστολή και επιτρέπει καλύτερη εκμετάλλευση του στόλου, καθώς και στη μεγάλη αξία των αποθεμάτων ανταλλακτικών και κρίσιμων εξαρτημάτων.
Στην ίδια ευθεία βρίσκονται και τα πλοία ανεφοδιασμού μάχης BRF, που ο Vaujour ανέδειξε ως κομβικό πολλαπλασιαστή ισχύος. Η σημασία τους, όπως την περιέγραψε, ξεπερνά κατά πολύ τη μεταφορά καυσίμων ή τροφίμων. Το στοιχείο που του έδωσε τόσο βάρος είναι η δυνατότητα ανεφοδιασμού πυραύλων εν πλω, ακόμη και προς φρεγάτες και αεροπλανοφόρο. Στην ουσία, ο Vaujour προανήγγειλε ένα Marine Nationale με μεγαλύτερη επιχειρησιακή αυτονομία, ικανό να στηρίζει τις δυνάμεις του σε μεγάλη απόσταση από τη μητρόπολη και να μειώνει την εξάρτησή του από εξωτερικά σημεία ανεφοδιασμού. Ένα ναυτικό που θέλει να παραμείνει παγκόσμια δύναμη χρειάζεται ισχυρό βραχίονα μάχης και ταυτόχρονα ισχυρή θαλάσσια επιμελητεία. Η Γαλλία δείχνει να επενδύει σοβαρά και στα δύο.
Στο υπόβαθρο όλων αυτών των άμεσων προσαρμογών, ο Vaujour έδωσε ξεχωριστό βάρος και στα μεγάλα προγράμματα μακράς πνοής, τα οποία θα καθορίσουν την εικόνα του γαλλικού ναυτικού πέρα από τον τρέχοντα κύκλο κρίσεων. Πρώτο ανάμεσά τους βρίσκεται το νέο αεροπλανοφόρο France Libre, ως βασικό εργαλείο στρατηγικής αυτονομίας της Γαλλίας σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε βάσεις ξηράς εξαρτάται από τη βούληση τρίτων. Δεύτερος μεγάλος άξονας είναι η αντικατάσταση των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας, Atlantique 2, με τον Vaujour να διευκρινίζει ότι η έναρξη της διαδικασίας θα πρέπει να έρθει στο τέλος του 2026. Τρίτος μεγάλος άξονας παραμένει η συνέχεια των FDI και, σε βάθος χρόνου, η αντικατάσταση των φρεγατών επιτήρησης (των κλάσης La Fayette). Τέταρτος είναι η νέα γενιά της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής, με τα νέα υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων, SNLE 3G.
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της ακρόασης ήταν και η τεχνολογική αρχή που έθεσε ο Vaujour για τα πλοία της επόμενης γενιάς. Μίλησε ανοιχτά…
H συνέχεια στο Naval Defence
