Από το Μάρτιο του 2005, όταν και η προεδρία Τραμπ ανακοίνωσε την Boeing ως νικήτρια του διαγωνισμού NGAD (Next Generation Air Dominance, νέο μαχητικό 6ης γενιάς) και της ανέθεσε το συμβόλαιο για το F-47A, υπήρξαν πολλοί «ψευδοσυναγερμοί» για το άλλο εκκρεμές πρόγραμμα, το μαχητικό επίσης έκτης γενιάς για το Αμερικανικό Ναυτικό, το F/A-XX, το οποίο θα αντικαταστήσει σε βάθος χρόνου τα F/-18E/F και θα συνυπηρετήσει με τα F-35C.
Σε δυο τουλάχιστον περιπτώσεις, πριν ένα χρόνο, το Μάιο του 2025 και τον περασμένο Δεκέμβριο, υπήρξε έντονη φημολογία για ανακοίνωση του κύριου αναδόχου του προγράμματος, χωρίς όμως αυτή τελικά επιβεβαιωθεί.
Από χθες όμως έχουμε πλέον κάτι πιο χειροπιαστό για το χρονοδιάγραμμα του F/A-XX καθώς ο Αρχηγός Ναυτικών Επιχειρήσεων, Ναύαρχος Daryl Caudle ανακοίνωσε ότι η επιλογή ανάμεσα στους δυο υποψήφιους αναδόχους, Boeing και Northrop Grumman (καθώς η Lockheed Martin αποκλείστηκε τον Μάρτιο του 2025), θα γίνει το αργότερο μέχρι τον Αύγουστο του 2026.
Στη συνέχειά της θα υπογραφεί και το συμβόλαιο μηχανολογικής και κατασκευαστικής ανάπτυξης (Engineering & Manufacturing Development, EMD) σύμφωνα με τις επιταγές του Κογκρέσου. Με τον τρόπο αυτό, το πρόγραμμα εξέρχεται από την παρατεταμένη φάση σχεδιασμού/μείωσης ρίσκου (αλλά και της επακόλουθης αβεβαιότητα) και εισέρχεται σε φάση πλήρους ανάπτυξης.
Το καθεστώς παρατεταμένη αβεβαιότητας από το 2024 είχε ενισχυθεί από διάφορους παράγοντες, περιλαμβανομένης της μειωμένης χρηματοδότησης από το Πεντάγωνο (μόνο ~74-76 εκατ. δολάρια για το Οικονομικό Έτος 2026). Όπως και λόγω της προτεραιότητας που δόθηκε στο πρόγραμμα F-47 της USAF, αλλά και ανησυχιών για την ικανότητα της αμυντικής βιομηχανίας να υποστηρίξει ταυτόχρονα δύο προγράμματα μαχητικών 6ης γενιάς.
Το πρόγραμμα του F/A-XX παρουσιάζει όμως ήδη σημαντικές καθυστερήσεις από το υφιστάμενο (μέχρι πρόσφατα) χρονοδιάγραμμα, για μια σειρά λόγων, όπως το ότι η απόφαση ανάθεσης του συμβολαίου Engineering & Manufacturing Development (EMD) που αρχικά προγραμματιζόταν για το Μάρτιο 2025 αναβλήθηκε, ενώ ήδη είχε αποκλειστεί η Lockheed Martin. Στη συνέχεια, μέσα στο 2025 το πρόγραμμα ουσιαστικά «πάγωσε» προσωρινά, χωρίς ουσιαστική πρόοδο. Το Κογκρέσο πάντως αντέδρασε δυναμικά, προσθέτοντας περίπου 897 εκατ. δολάρια (συνολικά κοντά στο 1 δισ. δολάρια για το FY2026) και απαιτώντας την ανάθεση ενός ενιαίου συμβολαίου EMD για επιτάχυνσή του.
Μετά τις χθεσινές ανακοινώσεις το τρέχον χρονοδιάγραμμα, μετά την επιλογή αναδόχου τον Αύγουστο 2026, η Αρχική Επιχειρησιακή Ικανότητα (IOC) αναμένεται πλέον στα μέσα της δεκαετίας του 2030, που αποτελεί σαφή ολίσθηση από τις αρχικές προβλέψεις για λίγο μετά το 2030. Έτσι η Πλήρης Επιχειρησιακή Ικανότητα (FOC), ρεαλιστικά δεν προβλέπεται πριν το τέλος της επόμενης δεκαετίας. Ως αποτέλεσμα, το Ναυτικό θα χρειαστεί παρατάσεις ζωής για τα F/A-18E/F Super Hornet, που σήμερα έχουν όριο δομικής ζωής τις 9.000 ώρες.
Με την ευκαιρία πάντως των ανακοινώσεων αναθεώρησης του προγράμματος η Northrop Grumman δημοσιοποίησε ένα νέο βίντεο, που παραθέτουμε.
