Η Επιτροπή Ασφάλειας και Άμυνας (Committee on Security and Defence, SEDE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία (29 ψήφοι υπέρ, 5 κατά και 1 αποχή), γνωμοδότηση που έμμεσα αποκλείει την Τουρκία από τα αμυντικά προγράμματα του Horizon Europe, για την περίοδο 2028-2034.
Το Horizon Europe είναι το κορυφαίο πρόγραμμα χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έρευνα και καινοτομία. Με προϋπολογισμό δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, καλύπτει επιστημονικά πεδία από την υγεία και το κλίμα μέχρι την ψηφιακή τεχνολογία. Για πρώτη φορά στην επόμενη προγραμματική περίοδο, το Horizon Europe θα περιλαμβάνει και αμυντική έρευνα ως επιλέξιμο τομέα, επιτρέποντας σε συνδεδεμένες χώρες να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά έργα ασφάλειας και άμυνας. Το τρέχον Horizon, για το διάστημα 2021-27, έχει προϋπολογισμό 95,5 δις ευρώ, και ήδη έχει ξεκινήσει η συζήτηση για τον προγραμματισμό του επόμενου, για το οποίο έγινε και η γνωμοδότηση.
Η τροπολογία, που κατέθεσε ο Κύπριος ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (του ΔΗΚΟ), τονίζει ότι η συμμετοχή σε ευαίσθητους αμυντικούς τομείς πρέπει να περιορίζεται μόνο σε χώρες που σέβονται πλήρως τις αξίες της ΕΕ, το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας. «Κανένα κράτος που θεωρείται εχθρικό προς την Ένωση ή τα κράτη-μέλη δεν έχει θέση στο ευρωπαϊκό αμυντικό πλαίσιο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Μαυρίδης.
Η γνωμοδότηση της Επιτροπής θα υποβληθεί πλέον στο επόμενο στάδιο επεξεργασίας του κανονισμού λειτουργίας του Horizon για το 2028-2024, οπότε υπάρχει ακόμη “δρόμος” για να υιοθετηθεί στο τελικό κείμενο, αλλά σαφώς είναι θετική εξέλιξη.
