Του Βασίλη Νέδου από την “Καθημερινή”
Σε ενέργειες για τη συνδρομή προς τις ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), με σκοπό την ενίσχυση των αντιαεροπορικών και αντιβαλλιστικών δυνατοτήτων τους με πυρομαχικά, προχωράει η Αθήνα έπειτα από αίτημα που κατέθεσε το Αμπου Ντάμπι, επικαλούμενο την εφαρμογή της διμερούς συμφωνίας συνεργασίας στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας του 2020. Η ελληνική συνδρομή προς το Αμπου Ντάμπι ακολουθεί τη μεταφορά κάποιων υλικών και προς το Κατάρ, με μεταγωγικό αεροσκάφος των Καταριανών και σε συνεννόηση και με τους Αμερικανούς, οι οποίοι διατηρούν ισχυρή παρουσία στη βάση Αλ Ουντεΐντ. Και στις δύο περιπτώσεις η βοήθεια που παρέχει η Αθήνα είναι αποκλειστικά και μόνον αμυντικής φύσης, για την προστασία υποδομών σ’ αυτές τις χώρες του Κόλπου.
Ως προς τη συμφωνία με τα ΗΑΕ, υπενθυμίζεται ότι υπάρχει ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, λιγότερο δεσμευτικής από αυτή που η Ελλάδα έχει υπογράψει με τη Γαλλία, αλλά με αρκετές σαφείς διατυπώσεις. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 1, παράγραφος 2 σημειώνεται ότι «εφόσον εγερθεί απειλή ενάντια στην ασφάλεια, κυριαρχία, ενότητα, προστασία ή ανεξαρτησία του εδάφους της Ελληνικής Δημοκρατίας ή του εδάφους των ΗΑΕ, τα μέρη θα επικοινωνήσουν άμεσα επί όλων των πλευρών της απειλής αυτής προκειμένου να αναλάβουν δράση και μέτρα τα οποία τα μέρη από κοινού θεωρούν αναγκαία για την αποτροπή αυτής της απειλής».
Ειδικά στην περίπτωση των ΗΑΕ, η Αθήνα έχει ισχυρή δέσμευση λόγω της συμφωνίας που έχει υπογραφεί, αλλά και της στήριξης που οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις έλαβαν κατά καιρούς από τους Εμιρατινούς. Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΑΕ παρείχαν στην Αθήνα εξαρτήματα, ανταλλακτικά αλλά και πυρομαχικά για μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, για επιθετικά ελικόπτερα Apache της Αεροπορίας Στρατού. Επιπλέον, η συμφωνία αυτή είχε κυρωθεί ταχύτατα από την ελληνική Βουλή το φθινόπωρο του 2020, έπειτα από συζητήσεις ανάμεσα στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρόεδρο των ΗΑΕ Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν και, βεβαίως, εντός της ατμόσφαιρας έντασης εκείνων των ημερών, λίγο μετά τη λήξη της κρίσης του «Ορούτς Ρέις». Χθες οι δύο ηγέτες συνομίλησαν και τηλεφωνικώς.
Στο Αμπου Ντάμπι βρέθηκε χθες και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος έγινε δεκτός από τον πρόεδρο των ΗΑΕ, ενώ συναντήθηκε με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών Αμπντουλάχ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν και τον υπουργό Επικρατείας για τις Αμυντικές Υποθέσεις Μοχάμεντ μπιν Μουμπάρακ μπιν Φαντέλ αλ Μαζρουεΐ. Ο κ. Δένδιας επρόκειτο να μεταβεί χθες και στο Κατάρ, ενώ στην παρούσα φάση δεν κατέστη εφικτό να πραγματοποιηθεί επίσκεψη και στη Σαουδική Αραβία.
Το περιβάλλον σήμερα είναι πολύ διαφορετικό σε σύγκριση με το 2020, καθώς τα ΗΑΕ έχουν, πρακτικά, ήδη εμπλακεί σε μια πολεμική σύγκρουση. Από την Αθήνα είναι σαφές ότι οι όποιες συζητήσεις για βοήθεια περιορίζονται στο πεδίο της άμυνας, κάτι που –ούτως ή άλλως– έχει καταστεί σαφές στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας. Οι εκτοξευτές Patriot της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) ήδη συνεισέφεραν στην άμυνα των διυλιστηρίων που βρίσκονται στη λιμενική ζώνη του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα και αποτελούν έναν ισχυρό και ουσιαστικό σύνδεσμο ανάμεσα στην Αθήνα και στο Ριάντ.
Ισως η σημαντικότερη διάσταση της βοήθειας που έχει παράσχει η Αθήνα σε όλες αυτές τις αραβικές μοναρχίες είναι η συνειδητοποίηση ότι η Ελλάδα τιμά τις συμφωνίες που έχει υπογράψει, κάτι που βρίσκεται, βεβαίως, σε αντιδιαστολή με τη στάση που ακολουθεί η Τουρκία, η οποία ήδη έχει βρεθεί στο στόχαστρο τουλάχιστον τέσσερις φορές ιρανικών πυραύλων.
