Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις επιβεβαίωσαν την εμφάνιση επιθετικού drone τύπου Shahed εξοπλισμένου με φορητό αντιαεροπορικό πύραυλο, εξέλιξη που συνιστά σαφή ποιοτική κλιμάκωση στη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων από τη Ρωσία. Το περιστατικό καταγράφηκε στις αρχές Ιανουαρίου 2026 και αφορά τροποποιημένο Shahed, το οποίο πέρα από τον γνωστό ρόλο περιφερόμενου πυρομαχικού αποκτά πλέον ικανότητα απειλής εναέριων στόχων.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από την τεχνική εξέταση των υπολειμμάτων, το drone έφερε κάμερα, ραδιομονάδα τηλεχειρισμού και φορητό αντιαεροπορικό σύστημα, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν στο ότι πρόκειται πιθανότατα για Igla-S. Η παρουσία αισθητήρων και τηλεχειρισμού δείχνει ότι η ενεργοποίηση του πυραύλου δεν ήταν αυτόματη, αλλά γινόταν κατόπιν εντολής χειριστή, ο οποίος προφανώς και επιχειρούσε από ρωσικό έδαφος.
Η επιλογή του Igla-S δεν είναι τυχαία καθώς πρόκειται για σύγχρονο MANPADS με αυξημένη ανθεκτικότητα σε αντίμετρα και βελτιωμένη ικανότητα εμπλοκής στόχων χαμηλού ύψους, όπως ελικόπτερα και αεροσκάφη εγγύς υποστήριξης. Ακόμη και αν η ενσωμάτωσή του σε ένα ελαφρύ UAV επιβάλλει περιορισμούς σε εμβέλεια και σταθερότητα, η ίδια η δυνατότητα βολής αλλάζει τους όρους εμπλοκής.
Μέχρι σήμερα, τα Shahed λειτουργούσαν κυρίως ως όπλα κορεσμού και φθοράς υποδομών, αναγκάζοντας την ουκρανική αεράμυνα να δαπανά πολύτιμους πόρους. Με την προσθήκη MANPADS, το Shahed μετατρέπεται σε υβριδική απειλή, ικανή να πλήξει τόσο επίγειους στόχους όσο και εναέρια μέσα που επιχειρούν να το αναχαιτίσουν. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο για ελικόπτερα μεταφοράς, επιθετικά ελικόπτερα και αεροσκάφη που πετούν σε χαμηλά ύψη.
Ουκρανικές στρατιωτικές πηγές έχουν ήδη προειδοποιήσει τα πληρώματα των αεροσκαφών ότι η μετωπική προσέγγιση Shahed δεν θεωρείται πλέον ασφαλής, καθώς το drone μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κινούμενη αντιαεροπορική απειλή, και σημαντικά assets όπως τα πολύτιμα F-16AM και τα Mirage 2000-5F. Ακόμη και περιορισμένη επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα αρκεί για να επιβάλει αλλαγή τακτικής, αυξάνοντας τα ύψη πτήσης και μειώνοντας την ευελιξία στην αναχαίτιση των UAV.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το οικονομικό σκέλος, αφού ένα χαμηλού κόστους, αναλώσιμο drone αποκτά τη δυνατότητα να απειλεί εναέρια μέσα πολλαπλάσιας αξίας. Η αναλογία κόστους–αποτελέσματος λειτουργεί υπέρ της ρωσικής πλευράς, ακόμη και αν οι πραγματικές καταρρίψεις παραμείνουν περιορισμένες.
Η εμφάνιση Shahed με Igla-S υπογραμμίζει τη συνεχή προσαρμογή των ρωσικών UAV και τη μετατροπή τους από απλά όπλα μαζικής χρήσης σε πλατφόρμες πολλαπλών ρόλων. Παράλληλα, αποτελεί προειδοποίηση για το μέλλον των συγκρούσεων υψηλής έντασης, όπου φθηνά UAV θα αναλαμβάνουν ρόλους που μέχρι πρόσφατα ανήκαν αποκλειστικά σε επανδρωμένα ή πολύ ακριβότερα συστήματα.
