Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν στις αρχές Μαρτίου κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις με τις ένοπλες δυνάμεις του Ισημερινού, κατά καρτέλ ναρκωτικών και ένοπλων οργανώσεων, σε μια εξέλιξη που σηματοδοτεί την ενίσχυση της αμερικανικής εμπλοκής στη Λατινική Αμερική.

Σύμφωνα με ανακοινώσεις της United States Southern Command (SOUTHCOM), δηλαδή της στρατιωτικής διοίκησης με χώρο ευθύνης την Νότια Αμερική, η δράση είχε έναρξη στις 3 Μαρτίου και στόχος, όπως αναφέρεται είναι η εξάρθρωση οργανώσεων που χαρακτηρίζονται «ναρκο-τρομοκρατικές» και συνδέονται με τη διακίνηση κοκαΐνης, τη βία και τη διαφθορά στην περιοχή. Εγκαινιάζοντας έτσι την “στο έδαφος” παρέμβαση αμερικανικών δυνάμεων στη χώρα.

Οι επιχειρήσεις περιγράφονται ως “kinetic”, δηλαδή στοχευμένες επιθέσεις κατά υποδομών ή ομάδων, χωρίς όμως να δίνονται περισσότερες πληροφορίες. Η δράση πραγματοποιείται κατόπιν αιτήματος της κυβέρνησης του προέδρου του Ισημερινού, Daniel Noboa, η οποία έχει εντείνει τα μέτρα ασφάλειας, καθώς από τις αρχές του 2024 έχει κηρύξει «πόλεμο» εναντίον δεκάδων εγκληματικών οργανώσεων, μετά από μια σειρά επιθέσεων, απαγωγών και εξεγέρσεων σε φυλακές. Σε ένα σκηνικό που είναι μάλλον αναμενόμενο για την περιοχή, η κυβέρνηση – με την σειρά της- κατηγορείται για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και χρήση των ενόπλων δυνάμεων για την καταστολή διαφωνούντων, για χρήση βασανιστηρίων, για εξαφάνιση αντιφρονούντων κ.ο.κ.

Ο Noboa θεωρείται του “κλίματος” Τραμπ και έχει χαιρετήσει την επέμβαση των ΗΠΑ σε Βενεζουέλα, την πίεση στην Κούβα κ.ο.κ. Μάλιστα το 2025 έκανε δημοψήφισμα για να ανατραπεί η συνταγματική απαγόρευση εγκατάστασης ξένων βάσεων στην χώρα, κάτι που όμως απορρίφθηκε με κάπου 60% των ψήφων.

Οι ΗΠΑ είχαν παλαιότερα αεροπορική βάση στην παράλια πόλη Μαντά από το 1999, η οποία όμως έκλεισε το 2009, μετά από την εκλογή του τότε προέδρου Ραφαέλ Κορρέα. Στην πράξη, τα τελευταία χρόνια υπάρχει εγκατάσταση αμερικανικών δυνάμεων στον Ισημερινό, η οποία δηλώνεται ως “προσωρινή”, αλλά και οι δύο πλευρές (Τραμπ και Νομπόα) αναζητούν νομική λύση για την επισημοποίηση -εκ νέου- της παραμονής.

Παράλληλα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν και τη συνεργασία τους με τις αρχές του Ισημερινού. Το FBI άνοιξε πρόσφατα το πρώτο του γραφείο στη χώρα, το οποίο θα λειτουργεί στην αμερικανική πρεσβεία, στην πρωτεύουσα Κίτο.

Ο Ισημερινός έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε βασικό κόμβο διακίνησης κοκαΐνης από την Κολομβία και το Περούν προς τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Η γεωγραφική του θέση, τα λιμάνια στον Ειρηνικό και η δράση των καρτέλ έχουν συμβάλει στην ταχεία αύξηση της εγκληματικότητας και των ανθρωποκτονιών, με τη χώρα να καταγράφει τα τελευταία χρόνια από τα υψηλότερα ποσοστά βίας στην περιοχή.

Το ενδιαφέρον είναι πως αυτό το νέο -μικρής έκτασης βέβαια- μέτωπο στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ άνοιξε παράλληλα με την μεγάλη επίθεση στο Ιράν. Και βέβαια στην Λατινική Αμερική συνεχίζεται η αμερικανική στρατιωτική πίεση στην Βενεζουέλα, με περιπολίες ναυτικών και αεροπορικών μέσων στον περίγυρο της, και καταστροφή ταχυπλόων ανοιχτά από τις ακτές, που θεωρούνται ότι μεταφέρουν ναρκωτικά.

Στο πυρήνα αυτών των δράσεων είναι η πολιτική Τραμπ που πρεσβεύει την στρατιωτική επέμβαση (είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές), των ΗΠΑ σε χώρες της Λατινικής Αμερικής που έχουν σοβαρό πρόβλημα ναρκωτικών και δράση μεγάλων καρτέλ, που τελικά διοχετεύουν το προιόν τους και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έτσι στις 5 Μαρτίου 2026, το υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ, υπό τον Πιτ Χέγκσεθ, συγκάλεσε στην Φλόριδα ένα συνέδριο “της Αμερικανικής Ηπείρου κατά των καρτέλ ναρκωτικών” (Americas Counter Cartel Conference), στο οποίο μετείχαν 17 χώρες (ΗΠΑ, Αργεντινή, Βολιβία, Ισημερινός, Άγιος Δομήνικος, Γουατεμάλα, Γουϊάνα, Παναμάς, Τζαμάικα, Ελ Σαλβαντόρ, Ονδούρα, Παραγουάη, Περού, Μπαχάμες, Κόστα Ρίκα, Μπελίζ, Τρινιντάντ και Τομπάγκο). Εκεί συμφωνήθηκε πως θα “συνεργαστούν για την ασφάλεια στο δυτικό ημισφαίριο, στην καταπολέμηση της ναρκωτρομοκρατίας και της διακίνησης ανθρώπων” και θα δημιουργήσουν μια σχετική “συμμαχία κατά της ναρκωτρομοκρατίας και άλλων κοινών κινδύνων”.

Όλα τα παραπάνω συνάδουν βέβαια με την νέα εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, που ανακοινώθηκε πέρυσι, όπου η αμερικανική ήπειρος θεωρείται πλέον ένας “εσωτερικός χώρος” για την Ουάσιγκτον, όπου με “σεβασμό στην κυριαρχία των εκεί κρατών”, θα τελεί υπό… την υψηλή προστασία της, εκδιώκοντας παράλληλα τις όποιες ξένες επιρροές, κυρίως της Κίνας.